ลามะจากลาซา - ที.ลอบซัง รัมปา, ฉัตรสุมาลย์ กบิลสิงห์ ษัฏเสน

หนังสือเล่มนี้พาเรามาทำความรู้จัก ที. ลอบซัง รัมปา ผ่านเรื่องเล่าชีวิตที่ตัวเขาเองเป็นผู้เล่า เริ่มจากช่วงที่ยังเป็นพระหนุ่มในวัดชักโปริ ต้องฝึกฝนวิชาแพทย์แบบลามะ ทั้งการใช้สมุนไพร การดูแลผู้ป่วย ไปจนถึงเรื่องออร่าของมนุษย์ และประสบการณ์ที่ข้องเกี่ยวกับการผ่าตัดเปิดตาที่สาม ซึ่งเป็นฉากหลังสำคัญของการฝึกฝนในเล่มนี้

เมื่อชีวิตของเขาถูกกำหนดให้ออกจากลาซา มุ่งสู่ฉงชิ่งในประเทศจีน เขาจึงต้องเร่งศึกษาด้านการแพทย์ เรียนขับเครื่องบิน และค่อย ๆ ก้าวออกจากความคุ้นเคยในวัดไปสู่โลกที่ไม่รู้จัก บทต่าง ๆ ของหนังสือไล่เรียงเส้นทางนี้ไว้เป็นลำดับ ตั้งแต่บทนำ การออกสู่ความไม่รู้ ฉงชิ่ง วันเวลาของการแพทย์ การบิน อีกฟากของความตาย การเห็นการณ์ล่วงหน้า การกระทำด้วยเมตตา เมื่อโลกยังเด็กมาก เชลยของญี่ปุ่น วิธีหายใจ ไปจนถึงบทว่าด้วยระเบิด

ช่วงต่อมาของเรื่องพาเราเข้าสู่สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อเขาถูกญี่ปุ่นจับและทรมาน ใช้ชีวิตในค่ายกักกันเป็นเวลานาน ทำงานเป็นเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์จนหาทางหนีออกมาได้ และเป็นหนึ่งในผู้รอดชีวิตจากการทิ้งระเบิดปรมาณูลูกแรกที่ฮิโรชิมะ ประสบการณ์เหล่านั้นเล่าควบคู่กับความเชื่อและความรู้ที่เขาบอกว่าติดตัวมาจากวัด ทั้งการเห็นการณ์ล่วงหน้า การใช้ลูกแก้วสำหรับการทำนาย และแบบฝึกหายใจเพื่อสุขภาพที่รวมอยู่ในเล่ม

อีกด้านหนึ่ง เรื่องเล่าชุดนี้ก็เป็นที่ถกเถียงกันว่าตัวตนของผู้เล่าและเหตุการณ์ที่เล่านั้นสอดคล้องกับความจริงมากเพียงใด มีเสียงวิจารณ์ว่าควรอ่านในฐานะจินตนาการและนวนิยายมากกว่าบันทึกความจริง ขณะที่อีกฝั่งหนึ่งมองว่าคุณค่าของหนังสืออยู่ที่ความสนุกและคุณค่าในตัวของการอ่านเรื่องเล่าแนวนี้เอง

ถ้าคุณสนใจทิเบตในมุมที่ต่างออกไป ทั้งการฝึกฝนภายในวัดและการเอาตัวรอดท่ามกลางสงคราม ลองเปิด ลามะจากลาซา แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าเจ้าของเรื่องจะพาเราไปพบเจออะไรระหว่างทางบ้าง เรื่องเล่าแบบนี้มักชวนให้เราหยุดคิดต่อว่าเส้นแบ่งระหว่างความเชื่อกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงนั้นอยู่ตรงไหนสำหรับเรา