วิกฤตการณ์การเมืองไทย : กรณีพฤษภามหาวิปโยค พ.ศ.2535

หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนกลับไปทำความเข้าใจเหตุการณ์พฤษภาคม 2535 ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญช่วงหนึ่งของการเมืองไทย ในฐานะงานที่ว่าด้วยข้อเท็จจริงและข้อสังเกตเกี่ยวกับการลุกฮือทางการเมืองในเดือนพฤษภาคม 2535 สมัยที่นายสุจินดา คราประยูรดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยเนื้อหาค่อย ๆ ขยายภาพให้เห็นทั้งที่มาและเงื่อนไขของสถานการณ์ ตั้งแต่ประเด็นความชอบธรรมของรัฐบาลในยุคนั้น การก่อตัวและบทบาทของขบวนการต่อต้านรัฐบาล ไปจนถึงเหตุการณ์จลาจล การปราบปราม และการสูญเสียที่เกิดขึ้นจริง ซึ่งส่งผลให้การแก้รัฐธรรมนูญกลายเป็นประเด็นที่ผูกกับเลือดและความรุนแรงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

นอกจากมุมของการเมืองบนถนนและในสภาอย่างบทบาทของรัฐสภาต่อเหตุการณ์ครั้งนั้น หนังสือยังชี้ให้เห็นบทบาทของสื่อมวลชนในการรายงานและขับเคลื่อนความเข้าใจของสังคม ตลอดจนข้อถกเถียงเรื่องการนิรโทษกรรมและวีรกรรมของผู้คนในเหตุการณ์ ซึ่งเป็นประเด็นที่สังคมไทยต้องหาทางจัดการทั้งในทางกฎหมายและการเมือง ปิดท้ายด้วยข้อคิดว่าด้วยการพัฒนาประชาธิปไตยแบบไทย อันเป็นคำถามใหญ่ที่ยังตามมาหลังเหตุการณ์สงบลง

ด้วยขอบเขตเช่นนี้ หนังสือจึงมีคุณค่าในฐานะบันทึกและบทวิเคราะห์ที่ช่วยให้ผู้อ่านเห็นความซับซ้อนของวิกฤตการเมืองไทยในปี 2535 ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความขัดแย้งเรื่องความชอบธรรมของผู้ปกครอง ราคาที่ประชาชนและบ้านเมืองต้องจ่ายไปกับความรุนแรง และความพยายามฟื้นฟูบ้านเมืองหลังเหตุการณ์ ซึ่งเป็นประเด็นทางประวัติศาสตร์การเมืองที่ยังมีชีวิตอยู่ในความทรงจำของสังคมไทยและเป็นแหล่งอ้างอิงในงานวิชาการที่เปรียบเทียบกับเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 อย่างต่อเนื่อง

สำหรับใครที่อยากค่อย ๆ ทำความเข้าใจว่าสังคมไทยเดินมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ตามอ่านเหตุการณ์และความคิดเห็นที่ร้อยเรียงไว้อย่างเป็นลำดับดูนะคะ บางทีรายละเอียดของเหตุการณ์ในอดีตอาจช่วยให้เรามองปรากฏการณ์การเมืองรอบตัวด้วยสายตาที่ต่างออกไป