สามก๊ก - อุดม ดุจศรีวัชร

"สามก๊ก" ฉบับที่จัดทำโดย อุดม ดุจศรีวัชร เป็นงานที่หยิบยกวรรณคดีจีนคลาสสิกสมัยราชวงศ์หมิง ชิ้นเอกที่ประพันธ์ขึ้นโดยล่อกวนตง โดยดัดแปลงจากเหตุการณ์ทางพงศาวดารจีนราว พ.ศ. 712–823 มาถ่ายทอดให้ผู้อ่านชาวไทยได้สัมผัสกันอีกครั้ง เนื้อหาว่าด้วยยุคสมัยที่แผ่นดินจีนแตกแยกออกเป็นสามก๊ก เปิดเรื่องในรัชกาลพระเจ้าเลนเต้ พ.ศ. 711 ผู้ทรงอ่อนแอและหลงเชื่อเหล่าขันทีจนการปกครองวิปริต บ้านเมืองเต็มไปด้วยโจรผู้ร้าย ครั้นพระเจ้าเลนเต้สวรรคต หองจูเปียนขึ้นเป็นรัชทายาท นางโฮเฮามเหสีสำเร็จราชการแทน แต่เกิดจลาจลขึ้นในราชสำนัก สามพี่น้องร่วมสาบานอย่างเล่าปี่ กวนอู และเตียวหุย พร้อมด้วยตั๋งโต๊ะได้ร่วมกันปราบจลาจลสำเร็จ จากนั้นจึงยกหองจูเหียบขึ้นเป็นพระเจ้าเหี้ยนเต้ เล่าปี่ได้ปกครองเมืองอันห้อก้วน ต่อมาตั๋งโต๊ะตั้งตัวเป็นเซียงก๊กกบฏ พระเจ้าเหี้ยนเต้ต้องหลบหนีและรับสั่งหาโจโฉ ผู้ฉลาดหลักแหลมแต่มักทำตามอำเภอใจ สร้างความคับแค้นไปทั่ว

เส้นเรื่องยังดำเนินต่อไปเมื่อโจโฉหมายปราบเล่าปี่ทางเหนือ เล่าปี่ไม่ได้ชัยชนะจนได้ขงเบ้งมาเป็นที่ปรึกษา และได้ซุนกวนเป็นพันธมิตรจึงเอาชนะทัพโจโฉได้สำเร็จ ภายหลังเล่าปี่และซุนกวนเริ่มบาดหมางกัน นำไปสู่การรบสามฝ่ายที่แตกออกเป็น วุ่ยก๊กของโจโฉ จ๊กก๊กของเล่าปี่ และง่อก๊กของซุนกวน ต่างรบแย่งชิงความเป็นใหญ่ยาวนานกว่าหกสิบปีจึงรวมแผ่นดินกลับเป็นหนึ่ง

ในตอน "กวนอูไปรับราชการกับโจโฉ" ซึ่งคัดจากเล่ม 1 ตอนที่ 22 โจโฉตีเมืองชีจิ๋วของเล่าปี่ได้ แล้วยกทัพมาตีเมืองแห้ฝือของกวนอู ขณะนั้นกวนอูต้องดูแลภรรยาสองคนของเล่าปี่ โจโฉจึงออกอุบายให้ทหารเล่าปี่ที่จับได้เข้าไปเป็นไส้ศึกเพื่อล่อกวนอูออกจากเมือง แล้วซุ่มทหารล้อมไว้ เตียวเลี้ยวซึ่งเคยได้รับคุณจากกวนอูรับอาสาเข้าเกลี้ยกล่อม โดยชี้โทษสามประการหากกวนอูขัดขืน นั่นคือผิดสัตย์ต่อคำสาบานพี่น้อง ผิดที่รับฝากครอบครัวของเล่าปี่ และไม่รักษาชีวิตไว้ช่วยเล่าปี่ทำนุบำรุงแผ่นดิน กวนอูจึงยอมรับเงื่อนไขสามข้อ คือรับใช้พระเจ้าเหี้ยนเต้มิใช่โจโฉ ขอเบี้ยหวัดของเล่าปี่ให้ภรรยาทั้งสอง และจะไปหาเล่าปี่ทันทีที่รู้ที่อยู่ แม้โจโฉจะเลี้ยงดูกวนอูและภรรยาของเล่าปี่อย่างสุขสบายเพียงใด กวนอูก็ไม่หลงในความสะดวกสบาย ยังคงซื่อสัตย์เสมอต้นเสมอปลาย

ด้วยเหตุนี้ สามก๊กจึงไม่ใช่เพียงพงศาวดารธรรมดา หากเป็นตำราสำหรับศึกษาอุบายการเมืองและการสงคราม ตามที่สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพได้อธิบายไว้ แก่น主題ที่เด่นชัดได้แก่ ความจงรักภักดีและสัตย์ซื่ออย่างกวนอู กลศึกและอุบายในการสงคราม การแย่งชิงอำนาจ ตลอดจนการแตกแยกและการรวมแผ่นดิน ฉบับแปลไทยยังได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสรในรัชกาลที่ 6 ว่าเป็น "ยอดแห่งความเรียงนิทาน" ด้วยเหตุที่แปลได้ชัดเจน ภาษาไพเราะสละสลวย และกลายเป็นแบบฉบับให้แก่การแปลพงศาวดารจีนเรื่องอื่น ๆ สืบมา

หากคุณเป็นคนหนึ่งที่สนใจกลเม็ดการเมือง การสงคราม และมิตรภาพที่ต้องแลกมาด้วยความภักดี ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามว่ากวนอูจะรักษาสัตย์ของตนท่ามกลางทางเลือกที่ยากลำบากได้อย่างไร และปลายทางของบ้านเมืองที่แตกเป็นสามเส้านี้จะคลี่คลายไปในทางใด