หมู่พระราชมณเฑียร - กองบรรณาธิการ

หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนเข้าไปทำความรู้จักกับ "หมู่พระมหามณเฑียร" ใจกลางของพระบรมมหาราชวัง ซึ่งเป็นกลุ่มอาคารที่ผูกพันกับพระราชพิธีสำคัญของราชสำนักไทยมาอย่างยาวนาน เนื้อหาครอบคลุมประวัติความเป็นมาของหมู่พระมหามณเฑียร ตลอดจนสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมของแต่ละองค์ เรียบเรียงโดย จุลทัศน์ พยาฆรานนท์

ในสารบัญของเล่มนี้ ไล่เรียงให้เรารู้จักอาคารแต่ละหลังที่ประกอบกันเป็นหมู่พระมหามณเฑียร ตั้งแต่พระมหามณเฑียร พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน พระที่นั่งไพศาลทักษิณ หอพระธาตุมณเฑียร หอพระสุลาลัยพิมาน พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย หอศาสตราคม พระที่นั่งดุสิตาภิรมย์ พระที่นั่งสนามจันทร์ พระที่นั่งราชฤดี ไปจนถึงเก๋งนารายณ์ การทำความรู้จักทีละองค์แบบนี้ช่วยให้เห็นภาพว่าอาคารแต่ละหลังมีที่มาและบทบาทของตัวเอง ก่อนจะร้อยเรียงกันเป็นมณฑลพระราชพิธีที่สำคัญ

หมู่พระมหามณเฑียรเป็นพื้นที่ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับพระราชพิธีบรมราชาภิเษกและพระราชพิธีสำคัญของราชสำนัก โดยมีพระที่นั่งจักรพรรดิพิมานเป็นอาคารประธานของหมู่ ร่วมกับพระที่นั่งไพศาลทักษิณและพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย หมู่พระมหามณเฑียรเริ่มสร้างในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (รัชกาลที่ ๑) และต่อมาในรัชกาลที่ ๓ จึงได้พระราชทานนามแยกให้แต่ละองค์อย่างชัดเจน

อีกมิติหนึ่งที่น่าสนใจคือการอ่านศิลปกรรมในหมู่พระมหามณเฑียรผ่านคติจักรวาลวิทยาโบราณและคติเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ ไม่ว่าจะเป็นนามของพระที่นั่ง การยกระดับความสูงของอาคาร จิตรกรรมฝาผนัง พระราชบัลลังก์ และประติมากรรมเทวดา ทั้งหมดนี้สะท้อนคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของหมู่อาคาร ตลอดจนความหมายเชิงสัญลักษณ์ของสถาปัตยกรรมไทยชั้นสูง

ถ้าคุณสนใจเรื่องราวเบื้องหลังสถาปัตยกรรมไทยและพระราชพิธีที่ผูกอยู่กับสถานที่เหล่านี้ ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ทำความรู้จักอาคารแต่ละองค์ไปพร้อมกันดูนะคะ บางทีมุมเล็ก ๆ อย่างนามพระที่นั่งหรือตำแหน่งของหอ อาจเปิดโลกให้เรามองพระบรมมหาราชวังด้วยสายตาที่ต่างออกไปได้ไม่น้อยเลย