ไทยเที่ยวพม่า - พระราชนิพนธ์ ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ไทยเที่ยวพม่า เล่มนี้เป็นพระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงบันทึกประสบการณ์จากการเสด็จพระราชดำเนินเยือนสาธารณรัฐสังคมนิยมแห่งสหภาพพม่า ตามคำกราบบังคมทูลเชิญของรัฐบาลพม่า ระหว่างวันที่ 21–31 มีนาคม 2529 รวมระยะเวลา 11 วัน

สิ่งที่ทำให้หนังสือเล่มนี้มีเสน่ห์เป็นพิเศษก็คือ รูปแบบการเล่าเรื่องที่ทรงใช้จดหมายส่วนพระองค์เขียนถึง "หญิง" พระสหายรุ่นน้อง รวมทั้งสิ้น 11 ฉบับ ตลอดการเสด็จพระราชดำเนินแต่ละวัน เนื้อหาภายในจดหมายไม่ได้เป็นเพียงบันทึกการเดินทางแบบเป็นทางการ หากแต่เล่าถึงสภาพบ้านเมือง ภูมิประเทศ และความเป็นอยู่ของผู้คนในพม่าไปตามที่ได้ทอดพระเนตรจริง ๆ ผ่านสายพระเนตรที่ละเอียดอ่อน ทั้งยังสอดแทรกไปด้วยโบราณวัตถุและโบราณสถานสำคัญที่งดงามและทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ พร้อมทั้งเกร็ดสาระน่ารู้ต่าง ๆ ที่ชวนให้เพลิดเพลินไปกับการอ่าน

อีกทั้งภายในเล่มยังมีภาพประกอบจำนวนมากที่ช่วยถ่ายทอดให้ผู้อ่านได้มองเห็นภาพตามได้ง่ายขึ้น หลังเสด็จกลับแล้ว พระราชดำริให้จัดพิมพ์เพื่อเล่าเรื่องราวสิ่งที่ได้ทอดพระเนตรไว้ให้ผู้อื่นได้สืบต่อกันไป ท้ายเล่มมีภาคผนวกที่มีประโยชน์สำหรับผู้สนใจประวัติศาสตร์ ได้แก่ ภาคผนวกที่ 1 ว่าด้วยลำดับศักราชสำคัญในประวัติศาสตร์ไทยและพม่า และภาคผนวกที่ 2 ว่าด้วยรายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งพุกาม

สำหรับที่มาของชื่อเรื่องนั้น ทรงพระราชนิพนธ์ว่าเป็นเรื่องของคนไทยที่ไปเที่ยวชมบ้านเมืองพม่าแล้วนำมาเล่าสู่กันฟัง โดยตั้งชื่อเลียนแบบ "ไทยรบพม่า" ที่ได้อ่านมาตั้งแต่เด็ก อีกทั้งยังได้พระราชนิพนธ์ถึงแนวคิดเกี่ยวกับสงครามไว้ด้วยว่า เรื่องของสงครามในอดีตนั้นพึงระลึกไว้เพียงเพื่อให้ชนรุ่นหลังสำนึกถึงความยากลำบากของบรรพบุรุษที่ได้ธำรงรักษาแผ่นดินไว้

หนังสือเล่มนี้จึงเหมาะสำหรับผู้ที่อยากทำความรู้จักพม่าในแง่มุมของบ้านเมือง ภูมิประเทศ โบราณสถาน โบราณวัตถุ ตลอดจนความเป็นอยู่และประเพณีของผู้คน ผ่านน้ำเสียงการเล่าเรื่องแบบจดหมายที่ไม่เป็นทางการ ลองเปิดอ่านแล้วค่อย ๆ ตามพระราชดำเนินไปทีละฉบับ อาจได้พบมุมมองของเพื่อนบ้านที่เราคุ้นชื่อกันดีในแบบที่ต่างออกไปจากที่เคยรู้มาก็ได้นะคะ