หนังสือปกเดียวกันชีวิตและงานของเทียนวรรณและก.ศ.ร.กุหลาบ

หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนไปรู้จักสองปัญญาชนแห่งสยามในยุคสมัยเดียวกัน คือเทียนวรรณและก.ศ.ร.กุหลาบ ทั้งคู่เป็นนักหนังสือพิมพ์และนักเขียนรุ่นแรก ๆ ของเมืองไทย ที่กล้าคิดกล้าเขียน และมีเส้นทางชีวิตที่คล้ายกัน ทั้งถูกจับติดคุกและถูกกลั่นแกล้งจากอำนาจรัฐกับข้าราชการในหลายโอกาส ชีวิตของทั้งสองจึงสะท้อนภาพของคนสามัญที่กล้าเผชิญหน้ากับความไม่เป็นธรรมในสังคมยุครัชกาลที่ 5

เนื้อหาในเล่มรวบรวมชีวิตและผลงานของทั้งสองคนไว้ด้วยกัน โดยยกงานเขียนสำคัญของเทียนวรรณมาปรากฏให้เห็นทั้งเรื่องว่าด้วยรัตน ว่าด้วยกำลังใหญ่ ๓ ประการของบ้านเมือง ว่าด้วยความฝันละเมอแต่มิใช่นอนหลับ ว่าด้วยไสมยหรือเวลา และว่าด้วยความที่เรียกว่าคน เหตุไฉนจึงเรียกว่าคน รวมถึงแมกคาซินคำกลอนและต้นหนังสือทูลเกล้าถวายรัชกาลที่ 5 ส่วนงานของก.ศ.ร.กุหลาบก็มีทั้งความเป็นเอกราชของบ้านเมือง อารัมภะวัณณะกะถะ (คำนำ) เรื่องความเป็นอธิบดี วิธีพิไชยเสนานุวัติ และตัวอย่างเรื่องที่ลงพิมพ์ในสยามประเภท

ผู้เรียบเรียงยังได้นำหนังสือพิมพ์ชื่อดังของทั้งสองท่านอย่างตุลวิภาคพจนกิจและสยามประเภทมาใช้อ้างอิงตลอดเล่ม ช่วยให้ผู้อ่านเห็นความคิดและบทบาทของนักเขียนรุ่นแรกผ่านข้อเขียนของพวกเขาเอง เป็นหนังสือประวัติศาสตร์สารคดีที่เหมาะกับคนที่สนใจความคิดของปัญญาชนหัวก้าวหน้าสมัยรัชกาลที่ 5 และการเมืองการปกครองของไทยในยุคนั้น ถ้าคุณอยากทำความรู้จักสองคนนี้ให้ลึกกว่าแค่ชื่อในตำรา ลองเปิดเล่มนี้ดูแล้วค่อย ๆ ติดตามความคิดของพวกเขาที่ปรากฏในข้อเขียนไปด้วยกัน