หนังสือปกเดียวกันมรรควิธีที่ง่าย

หนังสือพุทธวจนเล่มนี้พาเรามาทบทวนความหมายของคำว่า "ง่าย" ในพระพุทธศาสนา ซึ่งคนส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าเป็นสิ่งที่ได้มาโดยไม่ต้องลงแรง ไม่ต้องใช้ความพยายามหรือการใคร่ครวญมากนัก แต่เนื้อหาข้างในชี้ให้เห็นว่า ความง่ายในมรรควิธีที่พระตถาคตทรงบัญญัติไว้มีรายละเอียดที่ลึกซึ้งกว่านั้น และการเข้าใจคำนี้คลาดเคลื่อนตั้งแต่ต้นย่อมส่งผลต่อการปฏิบัติทั้งหมด

เนื้อหาอธิบายว่าปฏิปทาที่นำไปสู่การบรรลุมรรคผลประกอบด้วยหลักการสองส่วนที่วางต่อกัน คือส่วนของมรรควิธีที่เลือกใช้ ซึ่งกำหนดระดับความสบายในการปฏิบัติ ทรงแบ่งไว้เป็นทุกขาปฏิปทา ผู้เน้นใช้ทุกข์เป็นเครื่องมือในการรู้แจ้งอริยสัจ และสุขาปฏิปทา ผู้ที่ได้สุขวิหารระหว่างปฏิบัติเพื่อสิ้นทุกข์ กับส่วนของเหตุในความเร็วช้าในการบรรลุ ซึ่งแปรผันตามระดับความอ่อนแก่ของอินทรีย์ห้า ได้แก่ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา

ตลอดเล่มมี 31 หัวเรื่อง ไล่เรียงตั้งแต่การละนันทิ ด้วยข้อพิจารณาว่าภพแม้ชั่วขณะดีดนิ้วมือก็น่ารังเกียจ ผู้เข้าไปหาย่อมไม่หลุดพ้น ผู้ไม่เข้าไปหาย่อมหลุดพ้น จิตมีตัณหาเปรียบเหมือนอยู่สองคน จิตไม่มีตัณหาเปรียบเหมือนอยู่คนเดียว พรหมจรรย์ที่บุคคลประพฤติเพื่อการละขาดซึ่งภพ และความดับทุกข์ที่เกิดเพราะความดับไปแห่งความเพลิน

จากนั้นพาเข้าสู่กายคตาสติ ทั้งลักษณะของผู้ที่ไม่ตั้งจิตในกายคตาสติและผู้ที่ตั้งจิตไว้ ผ่านอุปมาอย่างสัตว์หกชนิดที่ผูกกับเสาหลัก กระดองของบรรพชิต และบุรุษผู้ถือหม้อน้ำมันเต็มเปี่ยม ต่อด้วยอานาปานสติ ทั้งอานิสงส์สูงสุดสองประการ และความเชื่อมโยงที่การเจริญอานาปานสติทำให้สติปัฏฐานสี่ โพชฌงค์เจ็ด วิชชาและวิมุตติบริบูรณ์ รวมถึงปฏิปทาเป็นที่สบายแก่การบรรลุนิพพานในหลายนัย

เล่มยังพูดถึงการกระจายเสียซึ่งผัสสะ การเจริญอริยมรรคมีองค์แปดด้วยวิธีลัด สักแต่ว่า สติปัฏฐานสี่ การละอวิชชาโดยตรง และปฏิปทาเพื่อบรรลุมรรคผลของคนเจ็บไข้กับบุคคลทั่วไป ก่อนปิดท้ายด้วยปฏิปทาของการสิ้นอาสวะสี่แบบ ตั้งแต่ปฏิบัติลำบากรู้ได้ช้า ไปจนถึงปฏิบัติสบายรู้ได้เร็ว

ถ้าคุณสนใจใคร่ครวญว่าความหมายของความง่ายในเส้นทางธรรมนั้นต่างจากที่เราคุ้นเคยอย่างไร และมรรควิธีแบบไหนที่เหมาะกับกำลังอินทรีย์ของแต่ละคน เล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ อ่านและพิจารณาไปพร้อมกันอย่างใจเย็น