หนังสือปกเดียวกันยิ่งก้าวถึงสุข ยิ่งใกล้ถึงธรรม

หนังสือเล่มนี้ชวนเรามาทบทวนความเข้าใจเรื่อง “ความสุข” อย่างจริงจัง เริ่มจากข้อสังเกตที่ชวนคิดว่ามนุษย์เรามักต้องการความสุขที่แท้ แต่บางครั้งก็ยังหาวิธีไม่ถูก และมักนึกถึงความสุขในแบบที่ต้องอาศัยการปรนเปอประสาททั้งห้าเป็นพื้นฐาน ทั้งที่วิธีเช่นนั้นมนุษย์กับสัตว์อื่นก็ทำได้ไม่ต่างกัน แต่ผลลัพธ์กลับต่างกันมาก เพราะมนุษย์สามารถก่อทุกข์ให้ตัวเองได้มหาศาลกว่าสัตว์ทั้งหลาย

เนื้อหาภายในเล่มค่อย ๆ คลี่ความสุขออกเป็นสามระดับให้เห็นชัด ระดับแรกคือความสุขขั้นกามที่ต้องอาศัยสิ่งบำเรอประสาทสัมผัส ระดับที่สองคือความสุขขั้นจิต ซึ่งยังเป็นของเฉพาะกาล เกิดขึ้นได้ตราบเท่าที่จิตยังอยู่ในภาวะสมาธิ และระดับที่สามคือความสุขขั้นอิสระที่ปลอดพ้นจากข้อบกพร่องของสองระดับแรก เรียกง่าย ๆ ว่าไม่ขึ้นต่ออามิสและไม่ขึ้นต่อสมัย หรือพูดให้กระชับกว่านั้นก็คือความไร้ทุกข์

สิ่งที่น่าสนใจคือหนังสือชี้ให้เห็นว่า การปรนเปอเท่าไรก็ไม่รู้จักพอ เพราะความเบื่อคอยตัดหน้าความอิ่มอยู่เสมอ เมื่อเราฝากความสุขไว้กับการบำเรอประสาท ก็ย่อมทุกข์ถนัดเมื่อประสาทนั้นไม่ประสิทธิ์ ไม่ว่าจะพึ่งพาวัตถุหรือพึ่งพาคนอื่น ก็ไม่ได้เป็นสุขอย่างอิสระที่แท้จริง การกล่อมประสาทและกล่อมจิตจึงเป็นเพียงเครื่องช่วยสำหรับผู้ที่ยังเป็นสุขด้วยตนเองไม่ได้ และสุขจากการกล่อมนั้นก็ใกล้เคียงกับสุขในความฝัน เพราะยังไม่พ้นจากการต้องพึ่งพา

จุดเด่นของเล่มนี้อยู่ที่การเสนอแนวทางสร้างความสุขที่ยั่งยืนผ่านการมีอิสรภาพทางใจ เนื้อหาอธิบายหลักธรรมอย่างมีเหตุผลและนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง โดยเฉพาะการทำความเข้าใจว่าแท้จริงแล้วพุทธศาสนามุ่งเน้นการกำจัดเชื้อแห่งความทุกข์ให้หมดสิ้น มากกว่าการเน้นแสวงหาความสุขเพียงอย่างเดียว เพราะความสุขนั้นเป็นตัวประกอบ ไม่ใช่ตัวแท้ของการแก้ปัญหา และไม่ใช่จุดหมายที่แท้จริง

เมื่อสุขแท้ก็ถึงธรรม หนังสือจึงพาเราไปสู่แง่มุมที่ว่าอิสรภาพคือหลักประกันของความสุขที่แท้ และการฝึกเว้นสุขแบบพึ่งพาให้เป็นสุขอย่างอิสระนั้น ไม่ใช่การหาทุกข์มาทน แต่คือการหัดเป็นสุขด้วยลำพังจิตใจของตนเอง หากคุณสนใจใคร่รู้ว่าความสุขสามระดับและหลักปฏิบัติสามขั้นนี้จะช่วยให้เรามองความสุขและความทุกข์ในชีวิตเปลี่ยนไปได้อย่างไร ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามไปด้วยกันนะคะ