หนังสือปกเดียวกันพระพุทธศาสนากับโลกธุรกิจ

หนังสือเล่มนี้เก็บการสนทนาธรรมระหว่างสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) กับนายลอเรนส์ แวน เดน มิวเซนเบิร์ก นักหนังสือพิมพ์และนักเขียนชาวเดนมาร์ก ที่วัดญาณเวศกวัน เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2547 โดยตั้งต้นจากคำถามง่าย ๆ ว่า พระพุทธศาสนามีคำสอนส่วนใดที่เกี่ยวข้องกับโลกธุรกิจได้บ้าง ท่านเจ้าคุณตอบอย่างถ่อมตัวว่าตนมีความรู้เรื่องธุรกิจน้อย แต่ขอพูดถึงหลักการทั่วไปที่ธุรกิจและผู้คนพึ่งพาได้ การสนทนาจึงค่อย ๆ คลี่จากเรื่องเศรษฐกิจไปสู่ชีวิตประจำวันของคนธรรมดา

แกนหนึ่งของการพูดคุยคือเศรษฐศาสตร์และเป้าหมายของมัน ทั้งสองฝ่ายชวนกันมองว่าเศรษฐศาสตร์ในปัจจุบันมักแยกตัวเองออกจากกิจกรรมอื่นของมนุษย์ และมักกำหนดเป้าหมายไว้ที่วัตถุเป็นหลัก ทั้งที่ชีวิตคนมีหลายระดับและต้องพัฒนาไปสู่ระดับที่สูงขึ้น มีการถกเรื่องการบริโภคด้วยว่า ในโลกที่เต็มไปด้วยสิ่งเร้า ผู้คนมีความสุขได้ยากขึ้นแต่ทุกข์ง่ายขึ้น การพัฒนาคนจึงเป็นทางออกสำคัญ เมื่อคนได้รับการพัฒนาก็จะไม่ขยายความต้องการในสิ่งที่ไม่จำเป็นหรือเปลี่ยนความต้องการให้กลายเป็นความจำเป็น

การสนทนายังพาไปถึงความหมายของความอยู่เย็นเป็นสุขของมนุษยชาติ ความสุขสองแบบในพระพุทธศาสนาที่เชื่อมโยงกับอิสรภาพ และพุทธทัศนะที่มองมนุษย์เป็นสิ่งที่ฝึกได้ พัฒนาได้ หลักศีลห้าในฐานะพื้นฐานของสังคมและศีลแปดในฐานะเครื่องมือสู่อิสรภาพจึงถูกหยิบมากล่าวถึงด้วย นอกจากนี้ทั้งสองยังแลกเปลี่ยนประเด็นทางธุรกิจโดยตรง ทั้งการแข่งขัน บทบาทและพฤติกรรมของนักธุรกิจ ผลกระทบจากนโยบายภาครัฐ ความมั่งคั่ง การงาน อิทธิพลของบริษัทขนาดใหญ่ระดับโลก และการฝึกฝนจิตด้วยสมาธิภาวนา เพราะการพัฒนามนุษย์ต้องผ่านการฝึกทางใจ

เรื่องราวเบื้องหลังยังน่าสนใจไม่แพ้เนื้อหา บทสนทนานี้โยงกับหนังสือ Buddhist Economics และ A Constitution for Living ของท่านเจ้าคุณ ซึ่งนายมิวเซนเบิร์กนำไปใช้เป็นข้อมูลในการเขียนงานของตัวเอง ก่อนส่งต้นฉบับถวายท่านดาไลลามะและปรับปรุงอีกหลายรอบ ภาพจึงออกมาเป็นวงสนทนาที่ทั้งสองฝ่ายต่างเรียนรู้จากกัน

ถ้าคุณกำลังมองหามุมสงบ ๆ เพื่อทบทวนว่าธุรกิจกับชีวิตที่ดีอยู่ร่วมกันได้อย่างไร ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ตามบทสนทนาไปทีละประเด็นก็ได้