หนังสือปกเดียวกันอัตชีวประวัติ หม่อมศรีพรหมา กฤดากร

หม่อมศรีพรหมา กฤดากร เป็นธิดาของเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช เจ้าผู้ครองนครน่านลำดับที่ 13 กับแม่เจ้าศรีคำ ซึ่งเป็นชาวเวียงจันทน์ที่ถูกกวาดต้อนมายังเมืองน่านในคราวปราบขบถเจ้าอนุเวียงจันทน์ ชีวิตของท่านจึงเชื่อมโยงกับทั้งประวัติศาสตร์หัวเมืองล้านนาและราชสำนักสยามอย่างแนบแน่น

หนังสืออัตชีวประวัตินี้พาเราย้อนไปสัมผัสเมืองน่านและชีวิตในวัง รวมถึงช่วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ ยังทรงพระเยาว์ ผ่านการบันทึกด้วยลีลาง่าย ๆ ตรงไปตรงมา แต่แฝงด้วยความรู้สึกและรายละเอียดของผู้คนในสมัยนั้น อย่างตอนที่ท่านเล่าถึงคืนวันที่ 22 ตุลาคม 2453 เมื่อบรรยากาศบนพระที่นั่งอัมพรสถานเงียบเหงาผิดปกติ ขณะที่พระเจ้าอยู่หัวทรงประชวรหนัก ท่านต้องรับเวรกลางคืน นอนไม่หลับเพราะเป็นห่วง จนได้เห็นดาวหางเฮลีย์ส่องสว่างอยู่ในระดับเดียวกับพระแท่นบรรทม และในคืนนั้นเองก็ได้ทราบข่าวการสวรรคต ต่อมาท่านได้รับหมายให้เป็นนางร้องไห้ แต่งชุดขาว นั่งร้องไห้อยู่ที่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทตั้งแต่เช้า และพบว่าการร้องไห้นั้นแท้จริงคือบทเพลงที่เศร้าที่สุดเท่าที่เคยได้ยิน

นอกจากเนื้อหาอัตชีวประวัติและบทสัมภาษณ์แล้ว หนังสือยังรวมเรื่องการถนอมอาหารซึ่งเกิดจากการลงมือปฏิบัติและประสบการณ์ตรง เป็นหลักฐานของการคิดค้นและประดิษฐ์อาหารจากผลผลิตทางการเกษตรของไทย ที่ยังนำไปใช้ได้จริงในปัจจุบัน

เรื่องเล่าส่วนตัวของท่านจึงเป็นทั้งบันทึกชีวิตผู้หญิงคนหนึ่ง พัฒนาการของสังคม และเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่เปิดให้เราเห็นความคิดและความรู้สึกของผู้คนในยุคเปลี่ยนผ่าน ถ้าคุณสนใจเรื่องราวชีวิตที่ผูกกับประวัติศาสตร์ล้านนาและราชสำนัก หรืออยากลองทำอาหารตามแนวทางที่ถ่ายทอดจากประสบการณ์จริง เล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ อ่านและนึกภาพตามไปพร้อมกัน