หนังสือปกเดียวกันสัมมาสมาธิ

หนังสือ "สัมมาสมาธิ" ว่าด้วยความหมายของสมาธิในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งต่างจากความเข้าใจที่หลายคนมักคิดว่าสมาธิคือการทำใจให้สงบนิ่งเพียงอย่างเดียว แก่นของเนื้อหาคือการอธิบายว่าสมาธิที่ถูกต้องนั้นหมายถึงจิตที่ตั้งมั่นอยู่กับตัวเอง เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน โดยไม่ไหลไปตามอารมณ์หรือสิ่งเร้าภายนอก และชี้ให้เห็นว่าสมาธิที่ไม่ถูกต้องนั้นไม่สามารถนำไปสู่การเจริญปัญญาได้

เนื้อหายังกล่าวถึงคุณสมบัติและประโยชน์ของสมาธิที่สำคัญสามประการ คือ การทำให้จิตใจแน่วแน่เกิดพลัง การทำให้จิตใสและมองเห็นสิ่งต่างๆ ชัดเจนซึ่งเกื้อกูลต่อการใช้ปัญญา และการทำให้จิตใจสงบเกิดความสุข พร้อมย้ำหลักสำคัญว่า การปฏิบัติธรรมใดที่ทำให้เกิดความประมาท หรือไม่ส่งผลให้ก้าวหน้าต่อไปในกระบวนการของไตรสิกขา ย่อมถือว่าเป็นความผิดพลาด

อีกส่วนหนึ่งของหนังสือพูดถึงความสำคัญของครูบาอาจารย์ผู้รู้จริงในการชี้แนะการปฏิบัติ ควบคู่กับการเตือนสติให้ระวังผู้ที่อวดอ้างคุณธรรมโดยที่ตนเองภาวนาไม่เป็น รวมถึงแนวทางปฏิบัติแบบสมถวิปัสสนาที่ดำเนินควบคู่กันไป ตามแนวที่ครูบาอาจารย์สายปฏิบัตินำมาแนะนำ เช่น การใช้บริกรรมพุทโธหรือการตามรู้ลมหายใจ เพื่อคอยรู้ทันจิตของตนเองในขณะที่จิตไหลออกไปที่อื่น

สำหรับใครที่สนใจศึกษาความหมายของสมาธิในทางพุทธอย่างเป็นระบบ หรือกำลังเริ่มต้นฝึกปฏิบัติและอยากเข้าใจความต่างระหว่างสมาธิที่ถูกต้องกับที่ไม่ถูกต้อง เล่มนี้น่าจะเป็นเพื่อนร่วมทางที่ช่วยเปิดประเด็นให้ได้ขบคิดและค่อยๆ ทำความเข้าใจกับตัวเองมากขึ้น