หนังสือปกเดียวกันมิลินทปัญหา: กษัตริย์กรีกถาม-พระเถระตอบ

มิลินทปัญหา: กษัตริย์กรีกถาม-พระเถระตอบ ชวนเราย้อนไปสู่บทสนทนาระหว่างสองวัฒนธรรมใหญ่ที่มาบรรจบกัน พระเจ้ามิลินท์หรือพระเจ้าเมนันเดอร์ กษัตริย์เชื้อสายกรีกแห่งบากเตรียผู้ปกครองดินแดนแถบตะวันตกเฉียงเหนือของชมพูทวีป กับพระนาคเสนเถระ ผู้แตกฉานในพระพุทธศาสนา ทั้งสองฝ่ายไม่ได้โต้กันเพื่อหักล้าง แต่ตั้งคำถามขึ้นเพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจในธรรมะมากขึ้น

คำถามของกษัตริย์กรีกครอบคลุมทั้งด้านปรัชญา จิตวิทยา และจริยธรรมทางพระพุทธศาสนา พระนาคเสนเถระไขข้อสงสัยด้วยความเป็นปราชญ์ทางธรรม ใช้เหตุผลและตัวอย่างที่พิสูจน์ได้ เช่น เมื่อถามว่าการปฏิสนธิจะเกิดได้หรือไม่หากจิตไม่เคลื่อน ท่านเปรียบเหมือนการจุดตะเกียงจากตะเกียงอีกดวง หรือการท่องบทกวีที่ครูสอนจนขึ้นใจ ซึ่งไม่มีสิ่งใดเคลื่อนจากผู้หนึ่งไปยังอีกผู้หนึ่ง และเมื่อถามว่าผู้ที่จะไม่เกิดอีกย่อมรู้หรือไม่ ท่านตอบว่าเขารู้ได้โดยรู้ว่าเหตุและปัจจัยแห่งการเกิดของตนได้ดับสิ้นแล้ว เหมือนชาวนาที่ไม่ได้ไถ หว่าน หรือเก็บเกี่ยว ย่อมรู้ว่ายุ้งฉางของตนไม่ได้รับการเติมให้เต็ม

หนังสือฉบับย่อสองภาษาไทย-อังกฤษเล่มนี้ นำเสนอเรื่องราวอย่างกระชับ พร้อมบทนำที่ปูพื้นประวัติศาสตร์ชมพูทวีปก่อนสมัยพระเจ้ามิลินท์ ทั้งยุคที่มคธเรืองอำนาจและยุคที่บากเตรียเรืองอำนาจ เพื่อให้ผู้อ่านที่ไม่เคยศึกษาประวัติศาสตร์แถบนี้มาก่อนทำความเข้าใจได้ง่ายขึ้น คำตอบในเล่มไม่ได้ออกนอกกรอบพระธรรมในพระไตรปิฎก เพียงแต่จัดสิ่งที่คนทั่วไปมักสงสัยขึ้นมาเป็นคำถาม แล้วแต่งคำตอบจากพระไตรปิฎกอย่างกระชับด้วยความเปรียบที่คม เนื้อหาจึงเหมาะกับผู้ที่ได้รับการศึกษาตามแบบแผนตะวันตกซึ่งมักตั้งคำถามเชิงเหตุผลและต้องการคำตอบที่พิสูจน์ได้

ด้วยรูปแบบคำถามและวิธีตอบที่มีเหตุมีผลนี้ มิลินทปัญหาจึงยังรู้สึกทันสมัยอยู่เสมอ แม้เวลาจะล่วงเลยมากี่ร้อยกี่พันปีก็ตาม หากคุณเป็นคนหนึ่งที่ชอบตั้งคำถามกับทุกสิ่งและอยากเห็นว่าคำถามยาก ๆ จะถูกคลี่คลายด้วยเหตุผลและภาพเปรียบอย่างไร ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ตามบทสนทนาของทั้งสองไปด้วยกันดูนะคะ