หนังสือปกเดียวกันใบลานหลังธรรมาสน์

ใบลานหลังธรรมาสน์ รวมข้อเขียนของขรรค์ชัย บุนปาน ที่สะท้อนความคิดและบรรยากาศทางสังคมในช่วง พ.ศ. 2512–2515 ซึ่งเป็นห้วงเวลาที่แวดวงวรรณกรรม การทำหนังสือ และการเมืองไทยกำลังเคลื่อนไหวอย่างเข้มข้น เนื้อหาส่วนใหญ่มาจากคอลัมน์ “ตีความข้างเดียว” ในนิตยสารสามยอด ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2513 ถึงสิงหาคม 2515 และจากนิตยสารหนุ่มเหน้าสาวสวย ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2512 ถึงมีนาคม 2513 ก่อนจะรวมเป็นเล่มครั้งแรกเมื่อกันยายน 2515

จุดเด่นของเล่มนี้อยู่ที่น้ำเสียงร้อนแรงทั้งทางอารมณ์และถ้อยสำนวน ข้อเขียนเปิดด้วยความคิดเรื่องสัจจะของการเกิดมามีลมหายใจ และชวนตั้งคำถามต่อการโกหกหลอกลวงกันในสังคม จากนั้นขยายไปสู่ประเด็นความขัดแย้งระหว่างคนรุ่นใหม่กับคนรุ่นเก่า ซึ่งถูกมองว่าเป็นเรื่องทั้งครื้นเครงและเคร่งเครียดในเวลาเดียวกัน และยังคงดำรงอยู่แม้เวลาจะผ่านไป เพียงแต่ตัวละครในเรื่องเปลี่ยนไป

ผู้อ่านจะได้เห็นภาพของคนหนุ่มที่กำลังเรียนอยู่คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้ร่วมงานกับหนังสือชุดเฟื่องนคร เคยเป็นอาจารย์ภาษาไทยที่โรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย เคยทำงานด้านโฆษณาประชาสัมพันธ์ของห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล และร่วมกองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์สยามรัฐ ก่อนจะถูกยื่นซองขาวจาก ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช ในเดือนมิถุนายน 2515 เส้นทางเหล่านี้ช่วยให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างชีวิตของนักเขียนกับความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยในยุคสมัยนั้น

ข้อเขียนในเล่มยังพาไปสำรวจสภาพแวดวงวรรณกรรมและกลุ่มปัญญาชนร่วมสมัย ทั้งกลุ่มหนุ่มเหน้าสาวสวยและผู้คนที่ร่วมคิดร่วมเขียนกันอย่างสุจิตต์ วงษ์เทศ ตลอดจนการก่อตัวของหนังสือชุดเฟื่องนคร และการบริหารงานโรงพิมพ์พิฆเณศร่วมกับสุพล เตชะธาดาและสุจิตต์ วงษ์เทศ ในระยะสองสามปีที่มีสถานการณ์บ้านเมืองผันผวน เนื้อหาจึงไม่ได้เป็นเพียงบทความวิจารณ์ทั่วไป แต่เป็นบันทึกความคิดของคนรุ่นหนึ่งที่ตั้งคำถามต่อการเมือง การศึกษา วิชาการ และสัจธรรมของการใช้ชีวิต

สำหรับผู้อ่านที่สนใจประวัติศาสตร์ความคิดไทยช่วงก่อนและหลังเหตุการณ์สำคัญทางการเมือง หรืออยากทำความเข้าใจว่าคนรุ่นใหม่กับคนรุ่นเก่าถกเถียงกันเรื่องอะไรในยุคที่หนังสือและนิตยสารเป็นเวทีสำคัญของการแสดงความคิดเห็น เล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ อ่านและเทียบเคียงกับสิ่งที่ยังเกิดขึ้นในสังคมทุกวันนี้ หากคุณอยากสำรวจว่าความร้อนแรงของถ้อยคำและความคิดในช่วงเวลาหนึ่งจะสะท้อนมายังปัจจุบันได้แค่ไหน ลองเปิดหน้าถัดไปแล้วปล่อยให้ข้อเขียนพาคุณคิดตามไปทีละตอน