หนังสือปกเดียวกันพระยาอนุมานราชธน เรียบเรียงโดย พจนีย์ พลสิทธิ์

พระยาอนุมานราชธน (ยง เสฐียรโกเศศ) เป็นนักปราชญ์ นักเขียน และนักวิชาการคนสำคัญของไทย ท่านเกิดเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2431 มีชื่อเดิมว่าหลีกวงหยง ต่อมาเปลี่ยนเป็นยง และได้รับพระราชทานนามสกุลเสฐียรโกเศศจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ก่อนที่ในเวลาต่อมาจะได้รับพระบรมราชานุญาตให้ใช้ราชทินนามอนุมานราชธนเป็นชื่อสกุล ท่านมีเชื้อสายจีน และเติบโตมาในครอบครัวที่มีฐานะไม่ร่ำรวยนัก ต้องออกจากโรงเรียนอัสสัมชัญขณะเรียนชั้นมัธยม 5 เพราะครอบครัวมีพี่น้องหลายคนและท่านเป็นบุตรคนโต แต่ด้วยนิสัยรักความรู้ ท่านจึงศึกษาหาความรู้ด้วยตนเองอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต จนได้รับการยกย่องให้เป็นนักปราชญ์คนสำคัญของไทย

เส้นทางการทำงานของท่านเริ่มจากการฝึกหัดผสมยาที่โอสถศาลาของรัฐบาล เรียนภาษาอังกฤษเพิ่มเติมตอนกลางคืน ต่อมาได้ทำงานที่โรงแรมโอเรียนเต็ล และเข้าทำงานที่กรมศุลกากรในตำแหน่งเสมียน ซึ่งที่นั่นท่านได้พบนายนอร์แมน แมกสแวล ผู้เป็นทั้งหัวหน้าและผู้สอนภาษาอังกฤษให้จนแตกฉาน ท่านรับราชการก้าวหน้ามาโดยตลอด ได้เลื่อนตำแหน่งจากขุน เป็นหลวง เป็นพระ และในปี พ.ศ. 2467 ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาอนุมานราชธน มีตำแหน่งราชการในกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ ก่อนกลับมารับราชการที่กรมศิลปากรในตำแหน่งสุดท้ายเป็นอธิบดีกรมศิลปากร

นอกจากงานประจำแล้ว ท่านยังรับงานราชการพิเศษอีกมากมาย ทั้งเป็นกรรมการควบคุมวิทยุกระจายเสียง กรรมการที่ปรึกษาสำนักโฆษณาการ กรรมการสภาวัฒนธรรม กรรมการยูเนสโกประจำประเทศไทย กรรมการสมาคมวรรณคดี ประธานกรรมการส่งเสริมวรรณคดี และมีบทบาทสำคัญในราชบัณฑิตยสภา ทั้งการเป็นกรรมการชำระปทานุกรม กรรมการจัดทำอักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย กรรมการราชบัณฑิตในวิชาวรรณศิลป์ ประธานสำนักศิลปกรรม อุปนายกราชบัณฑิตยสถาน และรักษาการนายกราชบัณฑิตยสถานในช่วง พ.ศ. 2490–2512 ท่านยังดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการมหาวิทยาลัยศิลปากรในช่วง พ.ศ. 2486–2492 อีกด้วย

ผลงานของท่านมีมากกว่าสองร้อยรายการ ครอบคลุมทั้งด้านวัฒนธรรม วรรณคดี และภาษา เช่น เรื่องคนมีประโยชน์ อุปกรณ์รามเกียรติ์ คำสอนของพระพุทธเจ้า งานแปล เรื่องไทย-จีน ตำนานศุลกากร วิจารณ์เรื่องประเพณีทำศพ และเรื่องของชาติไทย โดยท่านใช้ชื่อเสฐียรโกเศศเป็นนามปากกามาตลอด ด้วยคุณูปการด้านวัฒนธรรมนี้เอง ยูเนสโกจึงยกย่องให้ท่านเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญของโลกชาวไทยประจำปี พ.ศ. 2531

หนังสือเล่มนี้เรียบเรียงโดยพจนีย์ พลสิทธิ์ เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวชีวิตและผลงานของพระยาอนุมานราชธนให้ผู้อ่านได้รู้จักนักปราชญ์ผู้ทุ่มเทให้กับการเรียนรู้และการสร้างสรรค์งานทางวัฒนธรรมของไทย หากคุณสนใจเรื่องราวของผู้ที่สร้างตัวเองขึ้นมาด้วยความรักในความรู้ และอยากทำความรู้จักบุคคลสำคัญที่ทิ้งมรดกทางปัญญาไว้ให้คนรุ่นหลัง เล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ อ่านและทำความรู้จักท่านให้มากขึ้น