หนังสือปกเดียวกัน50 ปี ภาพจิตรกรรม โรงมหรสพทางวิญญาณ

หนังสือเล่มนี้พาเราสำรวจภาพจิตรกรรมฝาผนังในอาคารที่เรียกว่า "โรงมหรสพทางวิญญาณ" ซึ่งตั้งใจสร้างขึ้นให้เป็นภาพปริศนาที่ผู้ชมต้องขบคิดตีความด้วยตนเอง ทุกภาพจึงไม่ใช่เรื่องเล่าตรง ๆ แต่เป็นปริศนาธรรมที่ซ่อนความหมายไว้ให้ค้นหา ทั้งภาพหินสลักรอบอาคารและภาพจิตรกรรมภายในต่างงดเว้นการวาดภาพพระพุทธเจ้าโดยตรง หากมีก็ปรากฏในรูปของสัญลักษณ์ที่มีความหมายเฉพาะอย่างใดอย่างหนึ่งเสมอ ลักษณะเช่นนี้ต่างจากอาคารหลังใหม่ที่เรียกว่า "พิพิธภัณฑ์ภาพ" ซึ่งจะแสดงภาพเขียนในแบบที่ต่างออกไป เมื่อก้าวเข้าไปอยู่ในโรงมหรสพทางวิญญาณ ผู้ชมจึงควรระลึกไว้เสมอว่ากำลังเผชิญกับปริศนาธรรมที่ต้องตีความทั้งสิ้น จึงจะได้รับประโยชน์อย่างแท้จริงจากการชม

เนื้อหาส่วนหนึ่งจึงชวนให้ผู้อ่านลองมองภาพแต่ละภาพอย่างช้า ๆ แล้วถามตัวเองว่าสัญลักษณ์ตรงหน้าสื่อถึงอะไร ความหมายที่ซ่อนอยู่เชื่อมโยงกับหลักธรรมข้อใดบ้าง การอ่านหนังสือเล่มนี้จึงคล้ายการนั่งดูภาพพร้อมกับคิดตามไปด้วย ทีละภาพ ทีละปริศนา โดยมีคำอธิบายของพุทธทาสภิกขุเป็นเพื่อนร่วมทางคอยชี้ให้เห็นแง่มุมที่อาจมองข้ามไป ภาพที่ดูเหมือนเรียบง่ายอาจเปิดช่องให้คิดต่อได้หลายชั้น และภาพที่ดูซับซ้อนก็อาจสื่อความหมายเดียวที่ตรงและเรียบง่ายกว่าที่คิด

สำหรับใครที่ชื่นชอบการศึกษาธรรมะผ่านงานศิลปะ หรืออยากลองฝึกมองภาพด้วยสายตาที่ละเอียดขึ้น หนังสือเล่มนี้น่าจะเป็นเพื่อนที่ดีในการค่อย ๆ คลี่ความหมายของแต่ละภาพไปพร้อมกัน ลองเปิดทีละหน้าแล้วปล่อยให้ความคิดได้หยุดพักอยู่กับปริศนาตรงหน้า แล้วคุณอาจพบว่าภาพหนึ่งภาพเล่าเรื่องได้มากกว่าที่ตาเห็น