ตำรายากลางบ้าน (มีสรรพคุณชะงัด)

ตำรายากลางบ้าน (มีสรรพคุณชะงัด) เป็นหนังสือที่รวบรวมตำรับยาไทยไว้อย่างเป็นระบบ โดยพระเทพวิมลโมลี (บุญมา คุณสมฺปนฺโน) แห่งวัดเบญจมบพิตร ผู้ใช้ความเพียรพยายามจดบันทึกและรวบรวมองค์ความรู้ด้านสมุนไพรไทยสืบต่อกันมา ภายในเล่มได้รวบรวมตำรายาไว้ถึง 1,009 ขนาน จัดแบ่งเป็นหมวดหมู่ตามลักษณะการรักษาและอาการของโรค เพื่อให้ผู้อ่านค้นหาและทำความเข้าใจได้ง่ายขึ้น

เนื้อหาภายในเล่มครอบคลุมหมวดยาบำบัดอาการเจ็บป่วยรีบด่วน เช่น ยาแก้อหิวาตกโรค ยาแก้พิษงู และยาแก้โรคลมป่วง รวมถึงหมวดยาบำบัดโรคภายในท้อง อย่างยาระบายท้อง ยาแก้โรคตัวตืด ยาแก้อาการร้อนในกระหายน้ำ และยาแก้โรคไต นอกจากนี้ยังมีหมวดยาบำบัดบาดแผล หมวดยาบำบัดโรคภายในปาก เช่น ยาแก้โรคปากเหม็น ปากเปื่อย และยาแก้โรคปวดฟัน ตลอดจนหมวดยาบำบัดโรคผิวหนัง หมวดยาบำบัดไข้ต่างชนิด และหมวดยาบำบัดโรคทั่วไปอีกมากมาย

สิ่งที่น่าสนใจอีกประการคือ หนังสือเล่มนี้ไม่ได้รวบรวมเพียงรายชื่อยาและสรรพคุณเท่านั้น แต่ยังถ่ายทอดขั้นตอนและวิธีการปรุงตัวยาต่าง ๆ ไว้ด้วย จึงเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับผู้ที่สนใจศึกษาและเรียนรู้เรื่องสมุนไพรไทยในเชิงลึก เนื้อหามีความสัมพันธ์กับศาสตร์การแพทย์แผนโบราณและภูมิปัญญาการใช้ยาจากพืชสมุนไพรที่สั่งสมกันมา

สำหรับใครที่สนใจวิธีคิดและองค์ความรู้เรื่องสมุนไพรไทยในแบบฉบับดั้งเดิม เล่มนี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการทำความรู้จักตำรับยาพื้นบ้านอย่างค่อยเป็นค่อยไป ลองเปิดดูทีละหมวดและสังเกตว่ายาแต่ละขนานเชื่อมโยงกับอาการเจ็บป่วยอย่างไรบ้าง