หนังสือปกเดียวกันบนวิถีแห่งธรรม

บนวิถีแห่งธรรม ชวนผู้อ่านสำรวจแนวทางปฏิบัติธรรมที่พระครูเกษมธรรมทัต (หลวงพ่อสุรศักดิ์ เขมรังสี) เมตตาเทศน์สอนไว้ โดยหัวใจสำคัญอยู่ที่การรู้ทันความอยากแล้วละวาง ไม่ใช่มุ่งมองด้วยความอยากจะได้อะไร แต่ดูด้วยใจที่ไม่ต้องการอะไร แนวทางเช่นนี้ชี้ให้เห็นว่าการภาวนาไม่ได้อยู่แค่การนั่งหลับตาอยู่หน้าพระพุทธรูปเท่านั้น หากแต่เป็นสิ่งที่ทำได้ทุกเวลาและทุกโอกาสในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ยืน เดิน นั่ง นอน คู้ เหยียด เคลื่อนไหว ไปจนถึงการกิน ดื่ม พูด คิด เพราะชีวิตต้องหมุนเวียนไปตามอิริยาบถต่าง ๆ อยู่แล้ว การฝึกจึงเริ่มจากการระลึกรู้สึกตัวอยู่เสมอ ๆ หมั่นเพียรที่จะรู้ตัวในขณะที่กายกำลังปรากฏ ทั้งลมหายใจเข้าออก อิริยาบถใหญ่และอิริยาบถย่อย พร้อมทั้งรู้เท่าทันเวทนาทั้งสุข ทุกข์ และเฉย ๆ รู้จิต และรู้สภาวธรรมที่เกิดขึ้น โดยพยายามฝึกไม่ให้ยินดียินร้ายกับอารมณ์ที่มากระทบ

อีกแง่หนึ่งที่หนังสือเล่มนี้หยิบขึ้นมา คือการพิจารณาความเป็นทุกข์ของร่างกายนี้ นั่งนานก็ปวดเมื่อยจนต้องเปลี่ยนอิริยาบถ นอนนานก็ต้องพลิกตัวอยู่ดี ความจริงข้อนี้เองที่ทำให้เห็นว่าการปฏิบัติไม่ใช่เรื่องของการหนีไปหาสถานที่สงบเพียงอย่างเดียว แต่คือการค่อย ๆ รู้เท่าทันกายใจของตนเองท่ามกลางภารกิจประจำวัน ทั้งเรื่องส่วนตัวและเรื่องส่วนรวม การฝึกวางใจให้เป็นกลาง ปล่อยวาง ไม่ผลักไสและไม่บังคับให้สิ่งต่าง ๆ หายไป จึงเป็นท่าทีสำคัญที่ผู้ปฏิบัติพึงค่อย ๆ ปรับค่อย ๆ ผ่อนไปพร้อมกับการรู้ตัว

สำหรับผู้ที่สนใจเส้นทางภาวนา ไม่ว่าจะเพิ่งเริ่มต้นหรือกำลังทบทวนว่าที่ทำมาอยู่ในแนวทางที่ตรงหรือไม่ หนังสือเล่มนี้อาจเป็นเพื่อนร่วมทางที่ชวนให้ลองหันกลับมาดูใจของตัวเองในแต่ละวันอย่างใจเย็นและเป็นมิตร