หนังสือปกเดียวกันเสขิยวัตร ต้นบัญญัติมารยาทไทย

เสขิยวัตร ต้นบัญญัติมารยาทไทย ชวนเรามองย้อนไปยังรากของมารยาทไทยที่ผูกพันอยู่กับพระวินัยของพระภิกษุ โดยเฉพาะหมวดเสขิยวัตรซึ่งถือเป็นต้นบัญญัติของมารยาทไทย เพราะการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขนั้น มารยาทมีส่วนช่วยปกปิดสิ่งที่ไม่งามของร่างกายและลดการกระทบกระทั่งภายในหมู่คณะ หนังสือเล่มนี้ถ่ายทอดคำอธิบายพระวินัยหมวดนี้อย่างละเอียด เพื่อให้ผู้อ่านทั่วไปเข้าใจอย่างถ่องแท้และนำไปปรับใช้ได้จริง

เนื้อหาครอบคลุมเสขิยวัตรทั้ง 75 สิกขาบท ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระวินัยในศีล 227 ข้อ แบ่งเป็น 4 หมวด เริ่มจากหมวดสารูป 26 สิกขาบท ว่าด้วยกิริยามารยาทเมื่อเข้าไปในหมู่บ้าน ตั้งแต่การนุ่งห่มให้เป็นปริมณฑล การปกปิดกาย การสำรวมอิริยาบถ การมีสายตาทอดลง การไม่หัวเราะหรือพูดเสียงดัง การไม่โคลงกายหรือไกวแขน ไปจนถึงการไม่คลุมศีรษะและการไม่นั่งรัดเข่า

จากนั้นเป็นหมวดโภชนปฏิสังยุต 30 สิกขาบท ว่าด้วยมารยาทในการรับบิณฑบาตและการฉันภัตตาหาร เช่น การรับด้วยความเคารพ การแลดูแต่ในบาตร การรับอาหารพอสมส่วน การไม่ขยุ้มแต่ยอด การไม่ทำคำข้าวใหญ่เกินไป การไม่พูดขณะมีข้าวในปาก และการไม่ฉันดังจับ ๆ หรือซูด ๆ รวมถึงการไม่เอามือเปื้อนจับภาชนะน้ำ

หมวดธรรมเทสนปฏิสังยุต 16 สิกขาบท ว่าด้วยมารยาทในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่น เช่น การไม่แสดงธรรมแก่ผู้ไม่เป็นไข้ที่ถือร่ม ถืออาวุธ สวมรองเท้า อยู่ในยานหรือที่นอน หรือนั่งในที่สูงกว่า ตลอดจนการไม่แสดงธรรมขณะที่ผู้ฟังเดินอยู่ข้างหน้าและภิกษุเดินตามหลัง ปิดท้ายด้วยหมวดปกิณกะ 3 สิกขาบท ว่าด้วยมารยาทในการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ และการไม่ทิ้งของเสียลงในพืชพันธุ์หรือแหล่งน้ำ

ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นพุทธบัญญัติที่เตือนสติให้สงฆ์สำรวมกาย วาจา ใจ เมื่ออยู่ในชุมชน เพื่อให้ผู้พบเห็นเกิดความเลื่อมใสศรัทธา แม้จะเขียนขึ้นจากมุมมองของพระวินัย แต่หลักการเรื่องความสำรวมและการคำนึงถึงผู้อื่นก็ชวนให้ผู้อ่านทั่วไปได้ลองสังเกตและปรับใช้ในชีวิตประจำวัน หากคุณสนใจที่มาของมารยาทไทยและอยากเข้าใจเหตุผลเบื้องหลังการประพฤติปฏิบัติแต่ละข้อ ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ทำความเข้าใจไปพร้อมกันได้เลย