ชาตินิยมในแบบเรียนไทย

ชาตินิยมในแบบเรียนไทย ชวนเรามองย้อนเข้าไปในห้องเรียนที่คุ้นเคย เพื่อสำรวจว่าความรู้และทัศนคติที่คนไทยมีต่อประเทศรอบข้างในอุษาคเนย์ถูกสร้างและส่งผ่านอย่างไร หนังสือเล่มนี้ตั้งคำถามกับภาพของเพื่อนบ้านที่เราอาจเห็นจนชินตา ไม่ว่าจะเป็นภาพของปรปักษ์หรือภาพของประเทศที่ด้อยกว่าและเข้ามาพึ่งพระบารมี ภาพเหล่านี้ถูกประกอบสร้างขึ้นเพื่อสนองกลุ่มผลประโยชน์ทั้งทางการเมืองและธุรกิจ แล้วถ่ายทอดผ่านหลักสูตรและแบบเรียนที่รัฐดูแล จนกลายเป็นความทรงจำร่วมที่ปลูกฝังความรู้สึกว่าคนไทยเหนือกว่าทางเชื้อชาติและวัฒนธรรม

สุเนตร ชุตินธรานนท์ และคณะ ร่วมกันขุดรากของเรื่องเล่าเหล่านี้ตั้งแต่การเขียนประวัติศาสตร์แห่งชาติที่สอดแทรกสำนึกชาตินิยมไว้อย่างแนบเนียน ไปจนถึงบทที่ว่าด้วยสถานะองค์ความรู้ด้านอุษาคเนย์ในสังคมไทย เนื้อหายังพาเราย้อนดูพลวัตการรับรู้ความเป็นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่คำว่า มณฑล ในคติจักรวาลวิทยาโบราณ สู่ความหมายของปริมณฑลในรัฐจารีต และการสร้างเอกภาพทางสังคมผ่านประวัติศาสตร์ร่วม

อีกทั้งยังเจาะลึกทีละประเทศ ทั้งพม่าที่ถูกวางเป็นคู่แค้นคู่กับความกล้าหาญของไทย ลาวที่ถูกมองอย่างหวาดระแวงในฐานะประเทศที่ด้อยกว่าและเข้ามาพึ่งพระบารมี กัมพูชาที่ความรู้ในแบบเรียนยึดไทยเป็นศูนย์กลาง และมาเลเซียในหน้าตำราเรียนของคนไทย

ถ้าคุณสนใจว่าสิ่งที่เด็กไทยอ่านจากแบบเรียนหล่อหลอมวิธีที่เรามองเพื่อนบ้านไว้อย่างไร ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ไล่ตามข้อเท็จจริงที่ผู้เขียนชวนขบคิดไปด้วยกัน