เจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) เสนาบดีนักปราชญ์

เจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) เสนาบดีนักปราชญ์ เล่มนี้พาเราย้อนไปรู้จักขุนนางคนสำคัญในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ผู้มีชีวิตอยู่ในช่วง พ.ศ. 2356–2413 ผ่านงานเขียนของเอนก นาวิกมูล ที่เรียบเรียงเรื่องราวของท่านไว้อย่างน่าสนใจ

เนื้อหาชวนติดตามบทบาทของท่านในราชการหลายด้าน ทั้งการเป็นแม่กองสร้างป้อม การปราบฝิ่นและปราบอั้งยี่ ก่อนจะได้เป็นเจ้าพระยา ท่านยังดูแลงานด้านการต่างประเทศ งานเขียน และการขุดคลองถนนตรง รวมถึงการสร้างวัดบนเกาะสีชัง การคุมสร้างพระสมุทรเจดีย์ การขุดคลองเจดีย์บูชาและคลองมหาสวัสดิ์ ตลอดจนการสร้างศาลายา และการเป็นแม่กองบูรณะพระปฐมเจดีย์

อีกแง่มุมที่หนังสือเล่มนี้ให้ความสำคัญ คือผลงานด้านตัวอักษรของท่าน ทั้งการพิมพ์หนังสือแสดงกิจจานุกิตย์ การเขียนเรื่องแฝดอินจัน และการเขียนพระราชพงศาวดารรัชกาลที่ 1–4 ซึ่งล้วนเป็นมรดกทางความรู้ที่ตกทอดมาถึงคนรุ่นหลัง นอกจากนี้ ผู้อ่านยังจะได้พบข้อมูลใหม่จากประติทินบัตรแลจดหมายเหตุ ทั้งเรื่องจักษุมืด เรื่องการบอกให้เสมียนจดข้อความสำหรับเขียนหนังสือแสดงกิจจานุกิตย์ และเรื่องที่รัชกาลที่ 4 ทรงอุดหนุนซื้อหนังสือ รวมทั้งเกร็ดจากบางกอกคาเลนเดอร์ที่เล่าว่าท่านเคยติดฝิ่นมาก่อน แล้วภายหลังกลับมาเป็นผู้ปราบฝิ่นเสียเอง

ทั้งหมดนี้ทำให้หนังสือเล่มนี้เหมาะกับคนที่สนใจประวัติศาสตร์ไทยและประวัติบุคคลในยุคกรุงรัตนโกสินทร์ อยากเห็นภาพการทำงานของขุนนางผู้รับผิดชอบทั้งการทหาร การต่างประเทศ การขุดคลอง สร้างวัด และงานหนังสือไปพร้อมกัน หากคุณอยากรู้ว่าชีวิตของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) ผ่านเหตุการณ์บ้านเมืองและงานสำคัญหลายด้านมาได้อย่างไร เล่มนี้น่าจะเป็นเพื่อนร่วมทางที่พาคุณค่อย ๆ ทำความรู้จักตัวตนและผลงานของท่านได้อย่างเพลิดเพลิน