พืชและสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ในประเทศไทย

หนังสือ "พืชและสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ในประเทศไทย" เล่มนี้จัดทำโดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย โดยรวบรวมพันธุ์พืชและสัตว์ป่าที่ใกล้จะสูญพันธุ์ของบ้านเราไว้ด้วยกัน แล้วจำแนกชนิดพันธุ์ออกเป็นวงศ์ สกุล ตามหลักอนุกรมวิธาน เพื่อให้ผู้อ่านเห็นภาพว่าชนิดพันธุ์แต่ละกลุ่มมีความสัมพันธ์ทางชีววิทยาอย่างไร และชนิดใดกำลังอยู่ในภาวะน่าเป็นห่วงบ้าง

เนื้อหาภายในเล่มจึงพาเราทำความรู้จักกับเกณฑ์การประเมินสถานภาพชนิดพันธุ์ที่ใช้อ้างอิงกันอย่างแพร่หลาย ทั้งระดับใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง ใกล้สูญพันธุ์ มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ใกล้ถูกคุกคาม กังวลน้อยที่สุด ข้อมูลไม่เพียงพอ และยังไม่ประเมิน ซึ่งเป็นกรอบเดียวกันกับที่ใช้จัดทำทะเบียนรายการสถานภาพชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามของประเทศไทย

เมื่อมองในภาพรวม ข้อมูลสถานภาพสัตว์มีกระดูกสันหลังของไทยที่มีการจัดทำทะเบียนไว้พบว่ามีอยู่ราว 4,591 ชนิด โดยมีชนิดที่สูญพันธุ์ไปแล้ว 6 ชนิด เช่น สมัน นกพงหญ้า นกช้อนหอยใหญ่ และปลาหลายชนิด ขณะที่ชนิดที่สูญพันธุ์ในธรรมชาติมี 7 ชนิด เช่น กระซู่ แรด ละองละมั่ง และตะโขง ส่วนชนิดที่ถูกคุกคามมีจำนวนถึง 549 ชนิด แบ่งเป็นใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง 84 ชนิด ใกล้สูญพันธุ์ 149 ชนิด และมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ 316 ชนิด

ด้านพันธุ์พืชนั้นมีการประเมินไว้เช่นกัน โดยพืชใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งมี 19 ชนิด ใกล้สูญพันธุ์ 131 ชนิด และมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ 367 ชนิด มีพืชที่สูญพันธุ์ในธรรมชาติอย่างฟ้ามุ่ยน้อยและโลกระย้า และยังมีตัวอย่างพืชถูกคุกคามที่หลายคนอาจคุ้นชื่อ เช่น กล้วยไม้หลายชนิดในสกุล Dendrobium, Paphiopedilum และ Vanda รวมทั้งปรงและพลับพลึงธาร

ทั้งหมดนี้ทำให้หนังสือเล่มนี้เหมาะกับคนที่สนใจธรรมชาติของไทยและอยากเข้าใจว่าทำไมบางชนิดจึงหายไปจากป่า และการจำแนกตามวงศ์และสกุลช่วยให้เราเห็นภาพได้ชัดขึ้นแค่ไหน หากคุณเป็นคนหนึ่งที่อยากรู้จักเพื่อนร่วมโลกที่กำลังเสี่ยงหายไป ลองเปิดหนังสือเล่มนี้ดู แล้วค่อย ๆ ทำความรู้จักชนิดพันธุ์แต่ละรายการไปพร้อมกันนะ