ทาง 7 สาย และวิธีปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน

หนังสือเล่มนี้เรียบเรียงโดยพระธรรมธีรราชมหามุนี (โชดก ป.ธ.9) อดีตพระอาจารย์ใหญ่ฝ่ายวิปัสสนาธุระแห่งวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ ผู้มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานในประเทศไทย เนื้อหาว่าด้วยวิธีสมาทานและวิธีปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน ครอบคลุมหลักปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเวธ โดยปูพื้นฐานความรู้ความเข้าใจตามหลักพระไตรปิฎกและคัมภีร์วิสุทธิมรรค เพื่อให้ผู้ปฏิบัติมีสัมมาทิฏฐิก่อนลงมือปฏิบัติ

ภายในเล่มอธิบายความสำคัญของธุระในพระพุทธศาสนาทั้งคันถธุระและวิปัสสนาธุระ การที่พระพุทธเจ้าทรงพร่ำสอนเรื่องวิปัสสนา ความสัมพันธ์ของไตรสิกขาคือศีล สมาธิ ปัญญา อันนำไปสู่มรรค ผล นิพพาน รวมถึงการเจริญโพชฌงค์และคุณสมบัติของผู้ปฏิบัติธรรม ตลอดจนการจำแนกความต่างระหว่างสมถกรรมฐานกับวิปัสสนากรรมฐาน ลักษณะของรูปและนาม พระไตรลักษณ์คืออนิจจัง ทุกขัง อนัตตา และการเท่าทันสภาวธรรมที่ปรากฏทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ

นอกจากนี้ยังกล่าวถึงภาคปฏิบัติตามหลักมหาสติปัฏฐาน 4 อย่างละเอียด ทั้งกายานุปัสสนา ได้แก่ การกำหนดอากัปกิริยาของร่างกาย การเดินจงกรม การกำหนดลมหายใจ และอาการพองยุบของท้อง ตลอดจนเวทนานุปัสสนา คือการตั้งสติกำหนดรู้ความรู้สึกเป็นสุข เป็นทุกข์ หรือเฉยๆ ทั้งทางกายและทางใจ การปฏิบัติในแนวนี้อาศัยสัมมาสติเป็นหัวใจ โดยมีการใช้คำบริกรรมว่า "หนอ" กำกับ เพื่อเพิ่มกำลังของขณิกสมาธิให้เห็นรูปนามและพระไตรลักษณ์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น อันเป็นแนวทางที่สืบทอดกันมาในสำนักวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์

สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาหลักการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานตั้งแต่พื้นฐานทางปริยัติไปจนถึงวิธีลงมือปฏิบัติจริง ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อยๆ ทำความเข้าใจทีละบทไปด้วยกัน แล้วคุณอาจพบว่าแต่ละขั้นตอนเปิดมุมมองใหม่ให้กับการฝึกสติได้เสมอ