อยู่กับมาร Living with the devil

หลายคนอาจนึกว่าคำว่า “มาร” หมายถึงปีศาจมีเขาและหางที่คอยจ้องทำร้ายเรา แต่หนังสือ อยู่กับมาร ฉบับแปลไทยของ Living with the Devil: A Meditation on Good and Evil โดย สตีเฟน แบท์ชเลอร์ ชวนให้มองใหม่ว่า แท้จริงแล้วมารคือทุกสิ่งที่ทำให้ปัญญาตามธรรมชาติ อิสรภาพ และความเห็นอกเห็นใจของเราหยุดชะงัก และคอยขวางเส้นทางชีวิตของเราไว้

สตีเฟน แบท์ชเลอร์ เคยเป็นพระในสายทิเบตและเซนมาก่อน ประสบการณ์ตรงนี้ทำให้เขาตั้งคำถามกับเรื่องดีและชั่วในแบบที่ไม่เร่งรีบตัดสิน ในเล่มนี้เขาไล่เรียงถ้อยคำของพระพุทธเจ้าและพระคริสต์ ผ่านงานเขียนของศานติเทวะ มิลตัน และปาสกาล ไปจนถึงบทกวีของโบดแลร์ นิยายของคาฟกา ตลอดจนข้อค้นพบทางฟิสิกส์สมัยใหม่และชีววิทยาวิวัฒนาการ เพื่อถามคำถามใหญ่ข้อหนึ่งว่า แท้จริงแล้วเราคือใครกันแน่ และชวนให้เรายอมรับความไม่แน่นอนที่ว่า เราอาจไม่มีวันรู้คำตอบนั้นก็ได้

ตลอดเล่ม ผู้อ่านจะได้พบภาพเปรียบที่ชวนคิดหลายภาพ ตั้งแต่ชาวนาที่เร่ร่อน เพื่อนที่เอาใจใส่ ผู้ศรัทธาเคร่งศาสนา กษัตริย์ผู้ทรงอำนาจ ไปจนถึงชายชราที่ขีดเขียนบนทรายด้วยความคับข้องใจ เพราะไม่อาจดักจับพระพุทธเจ้าได้ โทนของหนังสือไม่ได้แบ่งโลกเป็นขาวกับดำชัดเจน แต่เป็นสีเทา สะท้อนการที่เราต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่กำกวมและไม่มั่นคง ซึ่งคอยล่อใจให้เราออกจากสิ่งที่ตัวเองถือว่าดี เนื้อหาจึงทอสานกันไปมาระหว่างปรัชญา ศาสนา วิทยาศาสตร์ จิตวิทยา ประวัติศาสตร์ และตำนาน

ในแง่แนวทางการอ่าน เล่มนี้ถูกวางไว้เป็นหนังสือที่ชวนรู้จักพระพุทธศาสนาในแนวเดียวกับงานเขียนก่อนหน้าของผู้เขียน ที่ตั้งคำถามกับความเชื่อ และชวนผู้อ่านหันมาบำรุงพุทธภาวะของตัวเอง พร้อมทั้งทำความสงบกับมารที่หลอกหลอนชีวิตมนุษย์

สำหรับฉบับภาษาไทย หนังสือเปิดตัวเมื่อเดือนมกราคม 2550 พร้อมวงเสวนาในหัวข้อ “อยู่กับมาร อิสรภาพในความขัดแย้ง” ซึ่งชวนคุยเรื่องความขัดแย้งภายในใจของคนเราโดยตรง

ถ้าคุณเป็นคนที่สงสัยว่าความดีกับความชั่วในใจคนแยกออกจากกันได้จริงหรือไม่ และอยากลองนั่งมองความขัดแย้งนั้นอย่างใจเย็นขึ้นสักหน่อย ลองเปิด อยู่กับมาร ดูสักบท แล้วค่อย ๆ ตามความคิดของผู้เขียนไปทีละหน้า เล่มนี้ไม่ได้รีบยัดเยียดคำตอบให้ แต่ชวนให้เราอยู่กับคำถามนั้นอย่างเป็นมิตรกับตัวเองมากขึ้น