นิทานธรรมบท ในพระไตรปิฎก 52 บุคคลต้นแบบในสมัยพุทธกาล

ถ้าคุณชอบอ่านเรื่องราวของคนจริง ๆ ที่ต้องเผชิญความทุกข์ ความหลง และการเรียนรู้ด้วยตัวเอง หนังสือ “นิทานธรรมบท ในพระไตรปิฎก 52 บุคคลต้นแบบในสมัยพุทธกาล” ที่เขียนโดย ส.รัตนรัตติ เล่มนี้พาเราย้อนกลับไปยังยุคร่วมสมัยของพระพุทธเจ้า ผ่านตัวละคร 52 ชีวิตผู้เป็นบุคคลต้นแบบ ที่เรื่องราวและคำสอนของท่านเชื่อมโยงอยู่กับคาถาธรรมบทในพระไตรปิฎก

จุดน่าสนใจคือ แต่ละเรื่องเลือกถอดบทเรียนจาก “บุคคลอันเป็นแบบอย่าง” ทั้งพระสาวก พระเถระ และบุคคลต่าง ๆ ที่คนรอบข้างรู้จักเป็นอย่างดี สังเกตลึก ๆ จะเห็นว่าตัวละครที่ยกมาไม่ใช่ต้นแบบที่ดูเพียบพร้อมเสียเลยทีเดียว เราจะได้พบกับพระจักขุปาลเถระที่ตาบอด มัฏฐกุณฑลีลูกชายเศรษฐีผู้ตระหนี่ นายจุลกาลมหากาลที่เบื่อหน่ายการครองเรือน สองพี่น้องอุปติสสะกับโกลิตที่กลายเป็นอัครสาวกของพระพุทธเจ้า พระนันทเถระผู้หลงใหลในรูป จนถึงพระเทวทัตที่ยุยงสงฆ์ให้แตกแยก และโกลิตที่กลายเป็นอีกแง่มุมหนึ่งของการศึกษาเรื่องจิตใจกับความเพียร

เพียงรายชื่อสิบห้าเรื่องแรกก็ทำให้เห็นภาพว่าหนังสือเล่มนี้ชวนเราดูชีวิตที่มีทั้งความ “ได้” และ “เสีย” ทั้งความรัก ความหลง ความเศร้า ความดื้อรั้น และความไม่รู้ของตัวเอง อย่างในเรื่องของพระติสสเถระผู้บวชใหม่หัวดื้อ พระนางสามาวดีที่ต้องผ่านบทเรียนความรักและความสูญเสีย พระจูฬปันถกะที่ถูกมองว่าเป็นคนปัญญาทึบ แต่กลับสามารถเรียนรู้ได้ในหนทางของตัวเอง ท้าวสักกะที่หยิบยกคุณสมบัติของผู้เป็นใหญ่ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ พระนิคมวาสีติสสะที่ชอบอยู่ชนบท พระจิตหัตถเถระที่ใจไม่เคยตั้งมั่น และสตรีเข้มแข็งในเรื่องของพระวิฑูฑภะ แต่ละเรื่องจะพาเราไปเห็นแง่มุมต่าง ๆ ของมนุษย์ในยุคนั้น ไม่ว่าจะเป็นนักบวชหรือคฤหัสถ์ คนรวยคนจน คนที่เพียบพร้อมหรือคนที่กำลังดิ้นรน

นวนิยาย 52 เรื่องไม่ได้เล่าต่อเพียงเพื่อความเพลิดเพลิน แต่หยิบ “ชีวิตจริง” ของบุคคลในอดีตมาเป็นกระจกให้เราลองทบทวนตัวเองด้วย บางคนเพิ่งเริ่มต้น บางคนเคยล้ม แต่สุดท้ายก็ได้เรียนรู้ความจริงบางอย่างจากคำสอนของพระศาสดาและจากความผิดพลาดของตัวเอง ใครที่กำลังสนใจศึกษาธรรมะผ่านเรื่องเล่าใกล้ตัว หรืออยากรู้ว่าคนในสมัยพุทธกาลมีภูมิหลังและความเชื่อแบบไหนกันบ้าง ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ทำความรู้จัก “บุคคลต้นแบบ” ทั้ง 52 คนไปพร้อมกัน น่าจะเป็นอีกมุมหนึ่งที่ทำให้เห็นว่าธรรมะอยู่ใกล้ชีวิตประจำวันมากกว่าที่คิด