ดวงตาแห่งสัจธรรม

หนังสือเล่มนี้ถ่ายทอดคำสอนของท่านโดเงน คิเงน อาจารย์เซนชาวญี่ปุ่นผู้วางรากฐานสายโซโตเซน ผ่านบทสนทนาและคำสอนที่ได้รับการรวบรวมไว้ เดิมทีท่านศึกษาธรรมะสายรินไซมาก่อน แต่เมื่อยังไม่พบคำตอบที่กระจ่างใจ จึงตัดสินใจเดินทางไปยังประเทศจีนเพื่อศึกษาต่อ กลับพบว่าวงการสงฆ์ในยุคนั้นเสื่อมถอย ทั้งยังใช้ศาสนาเป็นเครื่องมือแสวงหาผลประโยชน์ จนทำให้ท่านตั้งคำถามสำคัญว่า หากมนุษย์มีธรรมชาติแห่งพุทธะอยู่ในตัวเองแล้ว เหตุใดจึงต้องลงทุนลงแรงฝึกฝนอย่างยากลำบากเพื่อเข้าถึงสิ่งนั้น และหากธรรมชาติแห่งพุทธะต้องได้มาจากที่อื่น สรรพสิ่งทั้งหลายจะมีพุทธะอยู่ในตนได้อย่างไร

เมื่อได้คำตอบที่ต้องการแล้ว ท่านจึงกลับมายังญี่ปุ่นและเผยแผ่แนวทางการฝึกฝนด้วยการนั่งซาเซนหรือนั่งสมาธิ โดยไม่เร่งร้อนที่จะบรรลุธรรม แนวทางนี้ให้ความสำคัญกับการนั่งสมาธิเป็นหลัก มากกว่าการพึ่งพาการสวดมนต์ พิธีกรรม หรือพระสูตรว่าเป็นหนทางตรงสู่การรู้แจ้ง เชื่อว่ามนุษย์มีธรรมชาติแห่งพุทธะอยู่แล้วในตน แต่ไม่ใช่ทุกคนจะบรรลุได้ฉับพลัน การละทิ้งตัวตนจึงต้องทำอย่างค่อยเป็นค่อยไปจนมั่นใจว่าจิตได้รับการขัดเกลาอย่างถูกต้องและยาวนาน

คำสอนยังวางความสัมพันธ์ของศีล สมาธิ และปัญญาไว้อย่างชัดเจน ศีลทำให้ความประพฤติบริสุทธิ์ ปัญญาทำให้ละกายและจิตได้อย่างเด็ดขาด ส่วนสมาธิหรือซาเซนเป็นหนทางสู่ความรู้แจ้งในความจริง ทำให้พุทธะปรากฏอยู่ในทุกขณะของชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ยังมีการเปรียบการฝึกฝนเหมือนการเจียระไนอัญมณี อัญมณีจะงามก็ด้วยการเจียระไน มนุษย์จะกลายเป็นมนุษย์ที่แท้ก็ด้วยการฝึกฝน ไม่มีอัญมณีใดแวววาวมาตั้งแต่แรกเริ่ม และไม่มีมนุษย์คนใดสูงส่งมาแต่กำเนิด ท่านจึงย้ำให้หมั่นขัดเกลาจิตและศึกษามรรค ไม่ปล่อยตนให้เกียรติยานหรือหย่อนยาน

การเห็นธรรมจึงไม่ใช่สิ่งที่ใครหยิบยื่นให้กันได้ มีเพียงเราเองที่ต้องลงมือปฏิบัติ หากคุณสนใจการฝึกฝนที่ค่อยเป็นค่อยไป การทำความเข้าใจธรรมชาติแห่งพุทธะในตนเอง หรือการประยุกต์คำสอนเซนเข้ากับชีวิตประจำวัน ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วปล่อยให้คำสอนของท่านโดเงนค่อย ๆ ชวนให้ทบทวนการฝึกฝนของตัวเองไปพร้อมกัน