แต้จิ๋ว

หนังสือสารคดีเล่มนี้พาเรามาทำความรู้จักชาวจีนแต้จิ๋วอย่างใกล้ชิด เริ่มตั้งแต่รากเหง้าว่าแท้จริงแล้วพวกเขาเป็นชาวฮั่นกลุ่มหนึ่งที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ในภาคตะวันออกของมณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน และมีภาษาถิ่นอันเป็นเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง ก่อนที่ในปัจจุบันคนแต้จิ๋วจำนวนมากจะกระจายไปใช้ชีวิตอยู่ในที่ต่างๆ เช่น สิงคโปร์ มาเลเซีย และประเทศไทย จนทำให้หลายครอบครัวในบ้านเรามีเชื้อสายแต้จิ๋วสืบทอดกันมา รวมถึงตระกูลดังๆ อย่างเจียรวนนท์ด้วย

สิ่งที่น่าสนใจคือคนรุ่นลูกหลานจำนวนไม่น้อยที่ยังเข้าไม่ถึงวัฒนธรรม ประเพณี และเอกลักษณ์ของบรรพชน ตลอดจนประวัติการต่อสู้ของผู้คนเหล่านี้ตั้งแต่ยุคเริ่มต้นประวัติศาสตร์มาจนถึงปัจจุบัน หนังสือจึงชวนเรามองย้อนไปทำความเข้าใจภูมิหลังเหล่านั้นผ่านแง่มุมที่บางทีก็ชวนขำ แต่ก็สะท้อนชีวิตความเป็นอยู่และขนบธรรมเนียมของชาวแต้จิ๋วในยุคปฏิวัติของ ดร.ซุน ยัตเซ็น ได้เป็นอย่างดี

อีกส่วนหนึ่งที่ทำให้เล่มนี้มีสีสัน คือการรวบรวมสำนวนภาษาจีนแต้จิ๋วที่เต็มไปด้วยสำเนียงและความเป็นท้องถิ่น พร้อมคำอธิบายที่อ่านแล้วได้ทั้งความรู้และความเพลิดเพลิน เช่น "มุย ซี เซีย ฮู" ที่พูดถึงการมีเมียสวยว่าจะเสียสุขภาพ หรือ "จ๋าว เกี้ย แก้ ฉุก ปัก หนั่งไก้" ที่เปรียบลูกสาวออกเรือนแล้วก็กลายเป็นสมบัติของคนอื่น ไปจนถึงคำว่า "จ๋าว เกี้ย" ที่หมายถึงลูกที่วิ่งหนีจากไป สำนวนเหล่านี้เปิดหน้าต่างให้เห็นวิธีคิดและอารมณ์ขันของผู้คนได้อย่างมีชีวิตชีวา

หนังสือยังไม่ได้เลี่ยงภาพลักษณ์ที่คนแต้จิ๋วถูกตราหน้าในแง่ลบ เช่น การเป็นคนชั้นต่ำ ไร้การศึกษา ชอบเล่นการพนัน หรือพูดจาหยาบคายเสียงดังไม่มีมารยาท แต่ในขณะเดียวกันก็ชี้ให้เห็นข้อดีที่ตรงข้ามกันชัดเจน นั่นคือความเป็นนักสู้ ความจริงใจ ความขยันหมั่นเพียรและความอดทน รวมถึงมานะที่เป็นเลิศ ซึ่งคุณสมบัติเหล่านี้ล้วนแทรกอยู่ในข้อเขียนของเล่มนี้ทั้งสิ้น ถ้าคุณอยากรู้จักบรรพชนคนจีนแต้จิ๋วให้ลึกกว่าแค่ชื่อเรียก ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อยๆ อ่านไปทีละบท น่าจะได้ทั้งความเข้าใจและแง่คิดดีๆ ติดตัวกลับไป