หนังสือปกเดียวกันทำไมรัฐธรรมนูญไม่บัญญัติรับรองให้พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ

หนังสือเล่มนี้ตั้งคำถามตรง ๆ กับเรื่องที่สังคมไทยถกเถียงกันมายาวนานว่า เหตุใดรัฐธรรมนูญจึงไม่บัญญัติรับรองให้พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ โดยพาผู้อ่านสำรวจความหมายและความต่างระหว่าง “ศาสนาแห่งชาติ” กับ “ศาสนาประจำชาติ” ว่าแท้จริงแล้วสองคำนี้สะท้อนสถานะทางกฎหมายของผู้คนในประเทศต่างกันอย่างไร

เนื้อหาพาไปดูพัฒนาการของรัฐธรรมนูญไทยตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เป็นต้นมา ซึ่งไม่เคยมีบทบัญญัติรับรองพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติเลย แม้ประชาชนส่วนใหญ่จะนับถือพุทธศาสนามาช้านานก็ตาม พร้อมกันนั้นยังหยิบยกตัวอย่างรัฐธรรมนูญของต่างประเทศ ทั้งประเทศที่นับถือศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ หรือประเทศที่วางตัวเป็นกลางทางศาสนา มาเทียบเคียงเพื่อให้เห็นทางเลือกและข้อจำกัดในการบัญญัติเรื่องนี้

อีกประเด็นสำคัญคือข้อถกเถียงเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับศาสนา ทั้งการที่ประมุขของประเทศทรงเป็นพุทธมามกะและการเป็นอัครศาสนูปถัมภก ว่ามีน้ำหนักพอจะรับประกันสถานะของพระพุทธศาสนาได้หรือไม่ รวมถึงเสียงเรียกร้องจากชาวพุทธที่ต้องการให้เพิ่มบทบัญญัติลงในรัฐธรรมนูญโดยตรง และมุมมองที่ว่าการนับถือศาสนาเป็นเรื่องของศรัทธามากกว่าการบังคับด้วยกฎหมาย ตลอดจนข้อกังวลเรื่องสิทธิเสรีภาพทางศาสนาของผู้นับถือศาสนาอื่นและการคุ้มครองมิให้มีการบ่อนทำลายศาสนา

ใครที่สนใจกฎหมายรัฐธรรมนูญ ประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับศาสนา หรืออยากเข้าใจเบื้องหลังข้อเรียกร้องที่ยังวนเวียนอยู่ในสังคมไทย น่าจะได้ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าข้อโต้แย้งแต่ละฝ่ายมีเหตุผลอย่างไร และคำตอบของคำถามในชื่อเรื่องอาจไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด