หนังสือปกเดียวกันตำรับอาหารพระราชวังหลวงพระบาง

ตำรับอาหารพระราชวังหลวงพระบาง คือบันทึกวัฒนธรรมการกินของชาวลาวที่ถ่ายทอดจากห้องเครื่องในพระราชวังหลวงพระบางโดยเพียสิง จะเลินสิน ผู้เคยทำหน้าที่หัวหน้าห้องเครื่องและเจ้ากรมพิธีการประจำราชสำนัก ท่านเริ่มเขียนด้วยลายมือลงในสมุดบันทึกช่วงที่ล้มป่วย เพื่อเก็บรสชาติและรายละเอียดของครัวลาวไว้เป็นสมบัติของชาติและราชสำนัก เนื้อหาภายในเล่มจึงไม่ได้มีเพียงสูตรอาหาร หากยังพาเราเข้าไปรู้จักวิธีคิดและความเชื่อเบื้องหลังการปรุงและการกินของคนลาวอย่างละเอียด ทั้งศัพท์ที่ใช้ในการทำครัว เครื่องครัว เครื่องปรุง ชนิดของข้าวและแป้ง น้ำปลาและปาแดก ปลาและอาหารจากสัตว์น้ำ เนื้อควาย หมู ไก่ ผักพื้นถิ่น ดอกไม้ที่บริโภคได้ เห็ด สมุนไพร ขิงและข่า น้ำจิ้มและเครื่องปรุงรส ตลอดจนขนมหวานแบบลาว พร้อมคำอธิบายเรื่องการชั่งตวงแบบลาวและคำศัพท์ไทย-ลาวที่ใช้ในตำรับ

แนวคิดสำคัญที่ปรากฏอยู่แทบทุกหน้าคือ "เปียบ" อันหมายถึงเกียรติและศักดิ์ศรี ซึ่งครอบคลุมมารยาทในการกิน เช่น การรอให้ผู้อาวุโสในครอบครัวตักก่อน และการหยิบจับอาหารอย่างเรียบร้อยงดงาม กับ "เลี้ยง" ที่หมายถึงการเลี้ยงดูด้วยอาหารอย่างพิถีพิถัน รู้จักทำให้พออิ่มและเข้าใจกระบวนการปรุงอย่างลึกซึ้ง หนังสือเล่มนี้ยังสะท้อนว่าfoodของชาววังหลวงพระบางไม่ได้แยกขาดจากfoodของคนลาวทั่วไป เพราะเจ้าลาวในพระราชวังก็เสวยเช่นเดียวกับคนลาวทุกระดับชั้น ตำรับในเล่มจึงเป็นบันทึกแทนชาวลาวทั้งชาติ และเป็นหลักฐานทางวัฒนธรรมที่คงอยู่แม้การเมืองการปกครองจะเปลี่ยนไป

ถ้าคุณสนใจfoodลาวในมุมที่ลึกกว่าความคุ้นเคยแบบอาหารอีสาน หรืออยากลองทำความเข้าใจว่ามื้ออาหารหนึ่งมื้อมีมารยาท ความเคารพ และปรัชญาการเลี้ยงดูซ่อนอยู่มากแค่ไหน ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ไล่ตามตำรับและเรื่องเล่าในครัวหลวงพระบางไปด้วยกันนะคะ