หนังสือปกเดียวกันรักษาโรคหรือรักษาคน

หนังสือรวมบทความทางการแพทย์และสุขภาพของศาสตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสี ที่ชวนเรามองการรักษาโรคให้ลึกกว่าตัวโรค เนื้อหาว่าด้วยการรักษาโรคกับการรักษาคน ภาวะโรคซึมเศร้า โรคอ้วน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ สุขภาพจิต ปัญหายาและระบบยา โรงพยาบาลกับชุมชน สาธารณสุขกับระบบราชการ และการพัฒนาระบบบริการสาธารณสุข

แนวคิดสำคัญที่ผู้เขียนย้ำเสมอคือ “คนไข้มีทั้งเรื่องคนและเรื่องไข้” การรักษาแต่โรคโดยไม่ดูชีวิตความเป็นอยู่ของคนนั้นไม่เพียงพอ เพราะความเจ็บป่วยทางกายเชื่อมโยงโดยตรงกับความป่วยไข้ทางเศรษฐกิจและโครงสร้างสังคม บทความในเล่มจึงพาเรามองจากห้องตรวจออกไปสู่ชีวิตจริงของผู้คน ตั้งแต่ชาวนาที่ต้องกู้เงินมารักษาจนเป็นหนี้มหาศาล ไปจนถึงระบบสาธารณสุขที่ต้องออกแบบให้ตอบโจทย์ทั้งคนและโรค

ในอีกด้านหนึ่ง ผู้เขียนก็พาเรามอง “โรคร้ายของแผ่นดิน” ทั้งเรื่องระบอบและโครงสร้างที่บิดเบี้ยว แนวคิดเรื่องชุมชนเข้มแข็งถูกนำเสนอเป็นภูมิคุ้มกันของสังคม เปรียบเหมือนร่างกายที่เราห้ามเชื้อโรคไม่ให้เข้าไม่ได้ แต่ถ้ามีภูมิคุ้มกันก็ไม่เป็นโรค ข้อเสนอยังรวมถึงการปฏิรูปโครงสร้างอำนาจที่ต้องสร้างจากฐานอย่างชุมชนท้องถิ่น ไม่ใช่สร้างเจดีย์จากยอด

เล่มนี้จึงเหมาะกับคนที่สนใจทั้งสุขภาพกายและสุขภาพสังคม อยากเข้าใจว่าการแพทย์กับปัญหาของบ้านเมืองเชื่อมกันอย่างไร อยากตามดูวิธีคิดของแพทย์ที่ผันตัวมาเป็นศัลยแพทย์ทางสังคม และผู้ที่อยากสำรวจว่าการรักษาคนควรมีอะไรมากกว่าการให้ยาและการวินิจฉัยโรคอยู่บ้าง

ถ้าคุณสนใจคำถามว่าการแพทย์จะดูแลทั้งโรคและตัวคนไปพร้อมกันได้อย่างไร หรืออยากตามความคิดของผู้ที่มองสุขภาพเชื่อมโยงกับสังคมรอบด้าน ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อย ๆ อ่านไปพร้อมกัน