100 บท พระนิพนธ์ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก

100 บท พระนิพนธ์ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก รวมข้อธรรมสั้น ๆ ที่เรียบเรียงจากพระนิพนธ์และคำบรรยายในโอกาสต่าง ๆ ของสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก จัดพิมพ์เนื่องในวาระครบรอบ 100 พรรษา เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2556 เนื้อหาจัดเรียงอย่างเป็นระเบียบเพื่อให้ง่ายแก่การศึกษาและปฏิบัติ เปิดเล่มด้วยบทนำหรือพระธรรมวรคติที่ยกพุทธศาสนสุภาษิต “สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ” ความว่าการให้ธรรมย่อมชนะการให้ทั้งปวง พร้อมอธิบายว่าธรรมมีความหมายทั้งที่ดีและที่ชั่ว ผู้ประพฤติธรรมคือผู้ประพฤติแต่ธรรมดี เรียกว่าสัตบุรุษ

แต่ละบทชี้กลับมาที่ “ใจ” เป็นสำคัญ ใจเป็นใหญ่เป็นประธานของทุกสิ่ง แม้เมตตากรุณาก็เกิดได้ด้วยใจจริง ๆ ความช่วยเหลือที่ทำเพราะเห็นเป็นหน้าที่หรือเพื่อรักษาหน้าตาของตน ไม่ใช่การกระทำที่เกิดจากความสงสารปรารถนาให้ผู้รับมีความสุข จึงยังไม่นับเป็นเมตตากรุณาที่แท้ หนังสือยังย้ำการสอนให้มีศีลและมีจิตใจงดงามเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ทุกคนต้องการความสุข แต่บางครั้งกลับเดินไปในทางทุกข์แล้วร่ำร้องว่าไม่มีความสุข เพราะใจยังมืดมิด เปรียบเหมือนแมลงเม่าบินเข้ากองไฟอย่างเบิกบาน พระพุทธเจ้าจึงทรงแสดงธรรมเป็นดวงประทีปส่องทางให้ผู้มีจักษุเห็นทางที่ถูกต้อง

หลักธรรมสำคัญที่ยกมาคือไม่ทำความชั่วทั้งปวง ทำความดีให้ถึงพร้อม และทำจิตของตนให้ผ่องแผ้ว ผู้ที่รักษาจิตได้ย่อมปฏิบัติตามพระโอวาทนี้ และได้อานิสงส์สองอย่าง คือปิดทางอดีตกรรมที่ไม่ดีหากมี เปิดทางปัจจุบันกรรมที่ดี เพราะใจเป็นใหญ่คอยน้อมไปโอนไป อดีตกรรมจะให้ผลได้ก็ต่อเมื่ออาศัยใจ หากใจมีกำลังก็ย่อมชนะกรรมที่เกี่ยวกับใจทั้งปวง หนังสือยังเตือนให้เห็นโทษของความโลภซึ่งเป็นเหตุใหญ่ที่ทำให้เกิดทุกข์และความเดือดร้อน หากใช้สติพิจารณาก็เห็นความจริงข้อนี้ไม่ยาก ตอนท้ายยังกล่าวถึงคุณของคนดีว่าย่อมนำตนไปสู่ความดีงาม ความเจริญรุ่งเรือง และชักนำผู้อื่นให้ไปสู่ความดีงามได้ด้วย

ด้วยเนื้อหาที่กระชับและเรียบเรียงเป็นระบบ เล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ อ่านทีละบทและใคร่ครวญตาม หากคุณกำลังมองหาหนทางทำความเข้าใจเรื่องใจ เมตตากรุณา ศีล และความไม่ประมาท เพื่อนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน เล่มนี้อาจเป็นเพื่อนร่วมทางที่คุณอยากเปิดอ่านในวันที่ใจต้องการความสงบสักหน่อย