หนังสือปกเดียวกันถอดรื้อปรัชญาและศิลปะแบบตะวันตกเป็นศูนย์กลาง

ถอดรื้อปรัชญาและศิลปะแบบตะวันตกเป็นศูนย์กลาง โดย ธีรยุทธ บุญมี ชวนผู้อ่านตั้งคำถามกับกรอบคิดที่มองว่าตะวันตกเป็นศูนย์กลางของทุกสิ่ง ทั้งในทางปรัชญาและศิลปกรรม หนังสือเล่มนี้อยู่ในสายงานคิดแบบหลังตะวันตก และหยิบแนวคิดเรื่องอาณานิคมเชิงลึกหรือลัทธิตะวันตกนิยมขึ้นมาวิเคราะห์ว่ามันฝังรากอยู่ในวิธีที่เรามองประวัติศาสตร์ ความคิดสร้างสรรค์ และคุณค่าของงานศิลปะของตนเองอย่างไร

เนื้อหาส่วนหนึ่งพูดถึงประวัติศาสตร์วรรณกรรมไทยที่ถูกจัดกรอบด้วยสูตรสำเร็จซ้ำ ๆ ทั้งการแบ่งยุคตามปีศักราช การแยกเป็นนวนิยายน้ำเน่าหรือพาฝันกับวรรณกรรมเพื่อชีวิต หรือการมองผ่านแนวคิดมาร์กซิสม์ซึ่งแม้จะยืนอยู่ข้างแรงงานและคัดค้านการกดขี่ แต่ก็มีอคติและให้ความสำคัญเพียงบางส่วน ทำให้ผลงานของนักเขียนหลายคนไม่มีที่อยู่ในประวัติศาสตร์แนวนี้เลย ผู้เขียนจึงเสนอการมองประวัติศาสตร์ความคิดและวัฒนธรรมแบบใหม่ที่ให้คุณค่ากับนักเขียนทุกชาติภาษา และมองความเป็นสมัยใหม่เป็นประสบการณ์ที่เกิดขึ้นได้หลายเส้นทาง หลายจังหวะเวลา ไม่ใช่บันไดขั้นเดียวที่ทุกคนต้องไต่ตามตะวันตกไปจนถึงปลายทาง

กรอบใหม่นี้ยังเปิดพื้นที่ให้งานที่เคยถูกจัดว่าเป็นของชั้นรอง ทั้งนิยายพาฝัน นิยายบู๊ นิยายประวัติศาสตร์ สัญลักษณ์นิยม หรือเซอร์เรียลลิสม์ ได้มีที่ทางในประวัติศาสตร์วัฒนธรรมที่ไม่จำกัดอยู่แค่วัฒนธรรมของสูงหรืออุดมคติ แต่รวมถึงวิถีชีวิต อารมณ์ และความคิดของคนทั่วไปด้วย พร้อมกันนั้นก็ชวนมองเส้นแบ่งยุคสมัยว่าไม่ได้ชัดเจนตายตัว เพราะบางสกุลความคิดอาจข้ามไปอยู่ในยุคอื่นได้

ถ้าคุณเป็นคนที่สงสัยว่าทำไมเราจึงเคยชินกับการวัดคุณค่างานไทยด้วยไม้บรรทัดของตะวันตก ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อย ๆ คิดตามไปด้วยกันดูนะคะ