รายละเอียดหนังสือ
เมื่อฟ้าหม่น เจดีย์หักที่ปักษ์ใต้ เป็นหนังสือสารคดีที่เรียบเรียงโดยวิมลพรรณ ปีตธวัชชัย รวบรวมรายงานภาคสนามของนักข่าวหนุ่มสาวในพื้นที่ภายใต้ชื่อศูนย์ข่าวอิศรา ศูนย์ข่าวที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรายงานสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และเพื่อเป็นอนุสรณ์ระลึกถึงความกล้าหาญของอิศรา อมันตกุล นักหนังสือพิมพ์อาวุโสผู้ล่วงลับ โดยมีเสริมสุข กษิติประดิษฐ์ ทำหน้าที่บรรณาธิการศูนย์ข่าวอิศรา
เนื้อหาของเล่มบันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ผ่านสายตาของคนข่าวที่ลงไปสัมผัสพื้นที่ด้วยตนเอง ครอบคลุมทั้งเหตุการณ์ความรุนแรงทางการเมือง การต่อต้านรัฐบาล และภาวะสังคมการเมืองของภาคใต้ในห้วงเวลานั้น รายชื่อบทสะท้อนความหลากหลายของผู้คนและสถานที่ที่ปรากฏในรายงาน ตั้งแต่บ้านทรายขาว ผู้ใหญ่บ้านกูเฮง เหตุการณ์นองเลือด 28 เมษา เรื่องของรอสะนิง ครอบครัวไทยพุทธและบาดแผลจากตากใบ คำสารภาพจากอาร์.เค.ดี. ครูจูหลิง วัดช้างให้ บ้านตือโละ นายอำเภอไม้แก่น พันตำรวจเอกนพดล เผือกโสมณ อามียะห์ เจ๊ะฮะ บาโงสะโต หมอชายแดนใต้ ไปจนถึงร้านน้ำชาบังหนูดและดอกไม้เมืองหนาว แต่ละบทนำผู้อ่านเข้าไปใกล้ชีวิตจริงของผู้คนทั้งไทยพุทธและมุสลิมที่ต้องอยู่ร่วมกับความไม่สงบในชีวิตประจำวัน ทั้งในฐานะผู้ประสบเหตุ ผู้ทำหน้าที่ปกป้องบ้านเมือง และผู้ที่พยายามทำความเข้าใจสถานการณ์ที่ซับซ้อน
ด้วยความที่เป็นงานข่าวเชิงสารคดี หนังสือเล่มนี้จึงไม่ได้มองเหตุการณ์จากมุมเดียว แต่เปิดพื้นที่ให้เสียงของชาวบ้าน ผู้นำท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ และผู้ที่ได้รับผลกระทบได้ปรากฏอยู่ในหน้าประวัติศาสตร์ช่วงหนึ่งของภาคใต้ ผู้อ่านที่สนใจปัญหาความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้ในแง่สังคมและการเมืองการปกครอง อาจเลือกค่อย ๆ ทำความรู้จักผู้คนในแต่ละบท และลองนับหนึ่งใหม่กับคำถามว่าความรุนแรงที่เกิดขึ้นส่งผลต่อชีวิตของคนธรรมดาในพื้นที่อย่างไร
