ผู้อยู่เหนือเงื่อนไข

นวนิยายอิงประวัติศาสตร์ของสุภา ศิริมานนท์ ที่พาเราย้อนไปสู่คืนแรม 9 ค่ำ เดือน 5 ปีขาล ในปี พ.ศ. 2325 เมื่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีถูกคุมพระองค์ไว้หลังเหตุการณ์กบฏพระยาสรรค์ และถูกบังคับให้ออกผนวช ท่ามกลางความวุ่นวายนั้น ภิกษุลึกลับห้ารูปได้เข้ามาช่วยเหลือพระองค์ให้escap ออกจากกรุงธนบุรีทางเรือ มุ่งหน้าไปยังเรือใบของคุณพัดซึ่งจอดรออยู่ที่ตำบลปากลัด เพื่อหลบหนีไปยังเมืองนครศรีธรรมราช

เรื่องราวเผยให้เห็นว่าพระภิกษุทั้งห้านั้นแท้จริงคือพระสหายเก่าตั้งแต่ครั้งอุปสมบทที่วัดโกษาวาส ได้แก่ สิงห์ขาม ปางทราย สีเหล็ก หินขาบ และหลวงอาสาศึก โดยหลวงอาสาศึกซึ่งมีรูปพรรณคล้ายคลึงกับสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีได้เสียสละปลอมตัวอยู่ในที่คุมขังและยอมรับโทษแทน ขณะเดียวกันหลวงสรวิชิตก็รับรู้ถึงแผนการช่วยเหลือและส่งทหารมอญรับจ้างติดตามมาเพื่อลอบปลงพระชนม์ แต่คุณพัดและสิงห์ขามกลับรู้ทันและสามารถต่อสู้จนทหารเหล่านั้นพ่ายไป

นวนิยายเรื่องนี้หยิบยกแนวคิดที่ว่าสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีมิได้ถูกสำเร็จโทษจริง แต่เสด็จหนีไปประทับที่วัดเขาขุนพนม จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นเรื่องเล่าที่ขัดแย้งกับพระราชพงศาวดาร แต่สอดคล้องกับตำนานท้องถิ่นแถบนั้น ผู้อ่านที่สนใจประวัติศาสตร์ไทยและปมปริศนาเบื้องหลังการสิ้นสุดรัชกาลพระเจ้ากรุงธนบุรีน่าจะได้ตามติดการตัดสินใจของตัวละครกลุ่มนี้ไปด้วยกัน