นั่งนาน=ตายเร็ว - ผศ.ดร.สันทนี เครือขอน

ถ้าให้พูดถึงพฤติกรรมที่หลายคนทำเป็นกิจวัตรโดยไม่ทันคิด คงหนีไม่พ้นการนั่งติดต่อกันเป็นชั่วโมง ๆ ทั้งนั่งทำงานหน้าจอ นั่งเรียน หรือนั่งอยู่กับที่จนลืมลุกขึ้นขยับตัว หนังสือ "นั่งนาน = ตายเร็ว" เล่มนี้ชวนเรามองการนั่งในมุมที่ต่างออกไป จากที่เคยคิดว่าเป็นท่าทางสบาย ๆ กลับกลายเป็นพฤติกรรมที่ส่งผลเสียต่อร่างกายได้ถึงขั้นร้ายแรง แม้จะนั่งในท่าที่ถูกต้องก็ตาม

ผู้เขียนอย่าง สันทณี เครือขอน ซึ่งเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านกายภาพบำบัดและวาดภาพประกอบโดย yodcoconut นำความรู้จากสายงานตรงมาถ่ายทอดเป็นภาษาเข้าใจง่าย ชี้ให้เห็นว่า "การนั่ง" ที่ดูไม่น่ามีพิษมีภัยนั้น แท้จริงแล้วเป็นฆาตกรเงียบที่ค่อย ๆ กัดกร่อนสุขภาพอย่างไร เนื้อหาพาเราไปรู้จักผลกระทบที่เกิดขึ้นระหว่างที่นั่งนาน ทั้งระบบย่อยอาหารที่ทำงานช้าลงจนอาจเกิดอาการท้องผูก จุก ท้องอืด หรือเป็นตะคริว การไหลเวียนเลือดที่ช้าลง กล้ามเนื้อที่เผาผลาญไขมันน้อยลง รวมถึงอาการคอและไหล่ตึง หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท กระดูกสันหลังคด และกล้ามเนื้อที่ค่อย ๆ เสื่อมสภาพ

เพื่อให้คนอ่านเห็นภาพต้นตอของปัญหา หนังสือเล่มนี้จึงพาไปทำความรู้จักกลไกของการนั่งเป็นลำดับแรก แล้วค่อย ๆ ไล่มาที่ท่านั่งติดนิสัยของคนทำงานออฟฟิศ พร้อมปัญหาสุขภาพที่ตามมา จากนั้นจึงก้าวเข้าสู่แนวทางแก้ไข ทั้งการปรับท่านั่งและปรับพฤติกรรมการนั่งในชีวิตประจำวัน มีแบบสอบถามให้ลองประเมินว่าตัวเราเองควรปรับเปลี่ยนจุดไหนบ้าง ต่อด้วยหลักการเบื้องต้นในการเลือกเก้าอี้ให้เหมาะกับร่างกาย และการจัดอุปกรณ์บนโต๊ะทำงานให้เป็นมิตรกับสรีระมากที่สุด

อีกส่วนที่หลายคนน่าจะสนใจคือแนวคิดที่ว่าเปลี่ยนเพียงนิดก็ห่างไกลอันตรายจากการนั่งได้ พร้อมบทว่าด้วยการออกกำลังกายที่จะช่วยให้การนั่งเป็นเรื่องสบายตัวมากขึ้น ทั้งการยืดเหยียดและท่าบริหารสำหรับคนที่ต้องนั่งทำงานเป็นเวลานาน นับเป็นคู่มือที่วางอยู่บนพื้นฐานของการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง

หากคุณเป็นคนหนึ่งที่ต้องนั่งอยู่หน้าจอหรือโต๊ะทำงานเป็นประจำ ลองเปิดหนังสือเล่มนี้ดู แล้วค่อย ๆ สังเกตว่าท่านั่งและพฤติกรรมในแต่ละวันของตัวเองมีจุดไหนที่ปรับได้บ้าง บางทีการเริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ อย่างการขยับตัวบ่อยขึ้นอาจเป็นจุดตั้งต้นที่ทำให้คุณอยากดูแลร่างกายของตัวเองให้ดีขึ้นก็ได้