ปฏิทินฤกษ์บน ฤกษ์ล่าง พ.ศ.2545 - อาจารย์จำรัส ศิริ

ปฏิทินฤกษ์บน ฤกษ์ล่าง พ.ศ.2545 เล่มนี้เป็นผลงานการคำนวณของอาจารย์จำรัส ศิริ จัดอยู่ในกลุ่มหนังสือโหราศาสตร์และคัมภีร์ฤกษ์ยามที่คนไทยใช้กันมาช้านาน เนื้อหาวางอยู่บนแนวคิดเรื่องฤกษ์บนและฤกษ์ล่าง ซึ่งเป็นของคู่กันในตำราโหรไทย โดยฤกษ์บนหมายถึงช่วงเวลามงคลทางเบื้องสูง พิจารณาจากการโคจรของพระจันทร์และตำแหน่งดาวพระเคราะห์บนท้องฟ้า แบ่งออกได้เป็นเก้าฤกษ์ ได้แก่ หลีกโท มหัทธโน โจโร ภูมิปาโล เทศาตรี เทวี เพชฌฆาต ราชา และสมโณ เรียกกันอีกชื่อว่า ฤกษ์บนเรือน หรือนภดล

ส่วนฤกษ์ล่างเป็นเวลามงคลทางเบื้องใต้หรือบนพื้นดิน อาศัยการโคจรของดาวพระเคราะห์ทั้งเจ็ดตามสัปดฤกษ์ เทียบกับดาวฤกษ์ โดยยึดวันทั้งเจ็ดวัน ประกอบกับดิถีขึ้นแรม เดือน และปี เรียกกันว่า ภูมิดล ฤกษ์ล่างเองก็แบ่งเป็นเก้าหมวดฤกษ์เช่นเดียวกับฤกษ์บน คือ ทลิทโท มหัทธโน โจโร ภูมิปาโล เทศาตรี เทวี เพชฌฆาต ราชา และสมโณ ในบรรดาหมวดเหล่านี้ยังมีกลุ่มที่เรียกว่านักษัตรพิษ ได้แก่ โจโร เทศาตรี และเพชฌฆาต ซึ่งเป็นกลุ่มที่ผู้ใช้ตำราต้องพิจารณาเป็นพิเศษ

แนวคิดสำคัญที่ผู้สนใจโหราศาสตร์ควรทำความเข้าใจ คือทั้งฤกษ์บนและฤกษ์ล่างถือเป็นของคู่กัน โดยฤกษ์บนสำคัญกว่า และฤกษ์ล่างต้องอาศัยฤกษ์บนเป็นหลัก ตำราฤกษ์บนยังเชื่อมโยงกับคัมภีร์โบราณและตำราสมุดไทย โดยกล่าวถึงดาวฤกษ์ประจำราศี ดาวประจำเมือง ตลอดจนวิธีดูดาว ดูเมฆ และดูน้ำฝน นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเรื่องกลุ่มดาวฤกษ์ ๒๗ กลุ่ม นวางค์บาทฤกษ์ รวมถึงนวางค์ขาด วรโคตมนวางค์ และนวางค์มรณะ ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ช่วยให้ผู้ศึกษามองเห็นโครงสร้างของฤกษ์ได้ละเอียดขึ้น

ประโยชน์ที่เห็นได้ชัดของปฏิทินลักษณะนี้ คือการนำไปใช้กำหนดฤกษ์มงคลสำหรับงานสำคัญในชีวิต ทั้งงานแต่งงาน การผ่าคลอด การออกรถ การเปิดกิจการ การขึ้นบ้านใหม่ การลงเสาเอก การย้ายบ้าน การตั้งศาล และการอุปสมบท เมื่ออ่านประกอบกัน ผู้อ่านจะได้ทั้งความเข้าใจเชิงหลักการของฤกษ์บนและฤกษ์ล่าง และมุมมองว่าผู้คนแต่ก่อนให้ความสำคัญกับจังหวะเวลาของท้องฟ้าและพื้นดินอย่างไร

ถ้าคุณเป็นคนที่สนใจโหราศาสตร์ไทยหรืออยากทำความเข้าใจว่าฤกษ์ยามแบบโบราณคำนวณกันอย่างไร ลองเปิดเล่มนี้ดู แล้วค่อย ๆ ตามดูว่าฤกษ์บนและฤกษ์ล่างเชื่อมโยงกันอย่างไรในแต่ละช่วงเวลา