Mims 100% Pure Knowledge บัญชียาหลักแห่งชาติ 2555

บัญชียาหลักแห่งชาติคือรายการยาที่ใช้เป็นกรอบอ้างอิงกลางในการเลือกใช้ยาในโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขทั่วประเทศ โดยแบ่งยาเป็นบัญชีย่อยหลายบัญชี แต่ละบัญชีมีความหมายและเงื่อนไขการใช้ต่างกัน บัญชี ก คือรายการยามาตรฐานที่ใช้บำบัดปัญหาสุขภาพพบบ่อย มีหลักฐานชัดเจนและมีประสบการณ์ใช้ในประเทศอย่างพอเพียง จึงควรได้รับการเลือกใช้เป็นอันดับแรก บัญชี ข รวบรวมยาที่ใช้เมื่อยาในบัญชี ก ใช้ไม่ได้ ไม่ได้ผล หรือจำเป็นต้องใช้เป็นยาแทน บัญชี ค เน้นยาที่ต้องใช้ในโรคเฉพาะทางโดยผู้ชำนาญ พร้อมมาตรการกำกับการใช้ เพราะหากใช้ไม่ถูกต้องอาจเกิดพิษหรือนำไปสู่เชื้อดื้อยาได้ง่าย ขณะที่บัญชี ง เป็นยาที่มีหลายข้อบ่งใช้แต่อาจสั่งใช้ไม่ตรงกับความเหมาะสม หรือเป็นยาราคาแพงที่จำเป็นสำหรับผู้ป่วยบางราย จึงต้องมีระบบกำกับ ประเมิน และตรวจสอบการใช้ยา

นอกจากบัญชียาสำหรับโรงพยาบาลและสถานบริการสาธารณสุขแล้ว ระบบยังมีบัญชียาจากสมุนไพร ซึ่งครอบคลุมยาแผนไทย ยาแผนโบราณ และยาพัฒนาจากสมุนไพรที่มีตัวยาและรายละเอียดในสูตรตำรับ รวมถึงเภสัชตำรับโรงพยาบาล ซึ่งเป็นรายการยาที่แต่ละโรงพยาบาลสามารถผลิตขึ้นใช้ภายในเองได้ตามเภสัชตำรับของสถานพยาบาลนั้น การทำความเข้าใจโครงสร้างเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าการตัดสินใจเลือกยาแต่ละรายการไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวยาเพียงอย่างเดียว แต่ยังผูกกับหลักฐานวิชาการ ประสบการณ์จริง และความคุ้มค่าในระบบสุขภาพ

สำหรับเภสัชกร แพทย์ พยาบาล บุคลากรสาธารณสุข และนักศึกษาที่สนใจเรื่องยา หนังสือเล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ สำรวจว่าบัญชีย่อยแต่ละบัญชีถูกออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์อะไร และเพราะเหตุใดรายการยาบางชนิดจึงถูกจัดอยู่ในบัญชีหนึ่งแต่ไม่อยู่ในอีกบัญชีหนึ่ง ถ้าคุณอยากเข้าใจเบื้องหลังรายการยาที่คุ้นเคยในชีวิตประจำวัน ลองเปิดอ่านแล้วสังเกตหลักคิดที่อยู่เบื้องหลังการจัดระบบยาเหล่านี้ดูนะคะ