ฝีมือ โชคชะตา หรือว่าสุ่ม Fooled

ถ้าคุณเคยสงสัยว่าความสำเร็จของคนบางคนมาจากฝีมือจริง ๆ หรือแค่จังหวะเวลาที่โชคช่วย หนังสือ ฝีมือ โชคชะตา หรือว่าสุ่ม (Fooled by Randomness) ของนัสซิม นิโคลาส ทาเลบ เล่มนี้ชวนเรามาตั้งคำถามกับเรื่องแบบนั้นอย่างจริงจัง

เนื้อหาฉบับแปลไทยแบ่งออกเป็นสามส่วนใหญ่ ส่วนแรกใช้ชื่อว่า "คำเตือนของโซลอน" เปิดด้วยคำถามตรง ๆ อย่าง ถ้าคุณรวยมหาศาลแล้วทำไมถึงไม่ฉลาด ไล่ไปจนถึงวิธีการทางบัญชีแบบพิลึกกึกกือ การใช้คณิตศาสตร์เยียวยาประวัติศาสตร์ เรื่องของความเบ้และความอสมการ รวมถึงปัญหาของการอุปนัย

ส่วนที่สองว่าด้วย "ลิงบนเครื่องพิมพ์ดีด" กับอคติของผู้ที่อยู่รอดและอคติรูปแบบอื่น ๆ ผ่านหัวข้ออย่างเศรษฐีเงินล้านข้างบ้าน การซื้อขายที่ง่ายกว่าการทอดไข่ ผู้แพ้ได้ไปทุกสิ่ง และการที่เราตาบอดกับความน่าจะเป็น ส่วนที่สามชื่อ "หยอดขี้ผึ้งไว้ในหูของผม" ปิดท้ายด้วยบทว่าด้วยเห็บของนักพนันและนกพิราบในกล่อง คาร์เนอาดีสมากรุงโรม และแบคคัสละทิ้งแอนโทน ก่อนจะปิดเล่มด้วยคำส่งท้ายและบทส่งท้าย

ตลอดเล่มผู้เขียนหยิบตัวละครและบุคคลตัวอย่างมาใช้เล่าแนวคิด ทั้งยอดี้ เบอร์ราในตำนานเบสบอล คาร์ล พอปเปอร์ นักปรัชญาความรู้ โซลอน ปราชญ์กรีกโบราณ จอร์จ โซรอส นักการเงิน โอดิสซีอุส รวมถึงตัวละครสมมติชื่อ "นีโร" และภาพของ "คนโง่ที่โชคดี" ซึ่งสะท้อนแนวคิดเรื่องการอยู่รอดของผู้ที่เหมาะสมน้อยที่สุด

จุดน่าสนใจของงานเขียนเล่มนี้คือการมองบทบาทที่ซ่อนอยู่ของความบังเอิญ ทั้งในชีวิตประจำวันและในตลาดการเงิน ผู้เขียนเองใช้เวลากว่า 21 ปีอยู่ในสายงานนักรับความเสี่ยง ก่อนจะผันตัวมาเป็นนักวิจัยด้านความน่าจะเป็น มุมมองนี้จึงไม่ได้มาจากตำราเพียงอย่างเดียว

ถ้าคุณเป็นคนที่ชอบตั้งคำถามว่าอะไรคือฝีมือ อะไรคือโชคชะตา และอะไรคือความสุ่ม ลองเปิดหนังสือเล่มนี้ดู แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าผู้เขียนแกะแนวคิดเรื่องความน่าจะเป็นออกมาให้เรามองเห็นได้อย่างไร