จวงจื๊อจอมปราชญ์

หนังสือเล่มนี้พาเรามาทำความรู้จัก "จวงจื้อ" นักปราชญ์จีนผู้ยิ่งใหญ่ที่ชื่อเสียงไม่น้อยหน้าขงจื้อและเล่าจื้อ ท่านมีชีวิตอยู่ในยุคเดียวกับเหลียงฮุ่ยอ๋องและฉีซวนอ๋อง ราวปี 369–286 ก่อนคริสตกาล เนื้อหาถ่ายทอดเรื่องราวและคำสอนของท่านในแบบนิทาน อ่านง่าย สนุก และมีภาพการ์ตูนน่ารัก ๆ ประกอบอยู่ตลอดเล่ม จึงเหมาะกับคนที่อยากเริ่มต้นเรียนรู้ปรัชญาจีนโดยไม่รู้สึกว่าหนักจนเกินไป บุญศักดิ์ แสงระวี เป็นผู้เรียบเรียง โดยหยิบเอาบางส่วนของคำสอนและบทนิพนธ์ของจวงจื้อที่แง่คิดน่าสนใจมาเล่าใหม่

หัวใจของคำสอนจวงจื้อคือการมองชีวิตอย่างเข้าใจธรรมชาติของสรรพสิ่ง แล้วปล่อยวางด้วยความเข้าใจ ไม่ยึดติดกับมุมมองใดมุมมองหนึ่ง ท่านมองว่าชีวิตในโลกมนุษย์นั้นเต็มไปด้วยระเบียบที่ไร้ชีวิตชีวา แต่สิ่งที่ท่านแสวงหาคือความไร้ระเบียบที่มีชีวิตชีวา จึงกล่าวกันว่าปรัชญาของท่านคือปรัชญาแห่งอิสรภาพ ที่ปล่อยชีวิตไว้ในกาลเวลาและอวกาศอันไร้ขอบเขต เพราะยุคสมัยที่ท่านอยู่เป็นยุคที่แข็งข่มเหงอ่อน บ้านแตกแยกสหรกขาด ตัวอย่างคำสอนในเล่ม เช่น เรื่องนักดีดพิณ ที่ต้องหยุดดีดเพื่อจะได้ยินเสียงอื่น ๆ ของโลก ทั้งเสียงลม เสียงน้ำ เสียงนก เสียงสัตว์ สอนให้เราไม่ยึดติดกับมุมมองเดียว หรือบทว่าด้วยขาเป็ดที่สั้นและขานกกระเรียนที่ยาว ซึ่งต่างสอดรับกันตามธรรมชาติ ชี้ให้เห็นคุณค่าของสิ่งที่ดูเหมือนไม่มีประโยชน์ อีกทั้งความรู้แต่ละอย่างเมื่อแยกกันเป็นเอกเทศ แต่เมื่อเชื่อมโยงกันกลับกลายเป็นปัญญาอันวิเศษ ยังมีคำกล่าวที่ว่า นกนางนวลมิใช่อาบน้ำทุกวันจึงขาว อีกาก็มิใช่ย้อมสีดำทุกวันจึงดำ ซึ่งชวนให้คิดถึงธาตุแท้ของธรรมชาติ และตอนที่จวงจื้ออายุมาก ว่าด้วยการคืนร่างแก่ธรรมชาติหลังความตาย

ถ้าคุณสนใจปรัชญาแนวเต๋า อยากอ่านคำสอนลึก ๆ ที่เล่าออกมาเบา ๆ ผ่านนิทานและการ์ตูน เล่มนี้น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ชวนให้คุณค่อย ๆ คิดตาม แล้วลองถามตัวเองดูว่าชีวิตที่ปล่อยวางได้บ้างจะหน้าตาเป็นอย่างไร