ข้างครู

หนังสืออัตชีวประวัติที่พาเรามานั่งใกล้ ๆ ครูคนหนึ่งของเมืองไทย เรื่องราวของพิชัย วาศนาส่ง ในวาระครบรอบ 80 ปี ถ่ายทอดผ่านมุมมองของ ปวีณา สิงห์บูรณา หลานสาวที่รับหน้าที่เล่าเรื่องราวของลุงในแบบที่อบอุ่นและใกล้ชิด ไล่เรียงตั้งแต่ชีวิตวัยเยาว์ เรื่องในบ้าน ชีวิตการเมือง การเป็นสถาปนิกและนักคิดนักสร้าง ไปจนถึงแวดวงธุรกิจ เพลงคลาสสิก เรื่องอาหาร และบทบาทของครูที่ถ่ายทอดความรู้ให้ลูกศิษย์และคนรอบข้างมาโดยตลอด

หลายคนรู้จักพิชัยในฐานะผู้บุกเบิกข่าวต่างประเทศบนหน้าจอโทรทัศน์ ผู้ทำให้เรื่องราวไกลตัวกลายเป็นเรื่องที่คนไทยเข้าใจได้ง่าย และเป็นผู้อยู่เบื้องหลังการก่อตั้งช่อง 4 บางขุนพรหม รายการวิเคราะห์ข่าวต่างแดนของเขาเป็นที่ติดตาม เพราะนำเสนอเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย และเชื่อมโยงเหตุการณ์ทั่วโลกเข้ากับบ้านเราได้อย่างน่าสนใจ นอกจากนี้เขายังเป็นผู้บรรยายเหตุการณ์ยานอพอลโล 11 ลงจอดบนดวงจันทร์ และมีผลงานเขียนและแปลหลายเล่ม ทั้งเรื่องอาหารอย่างชุดข้างครัว เรื่องอพอลโล ลงดวงจันทร์ ตำราพิชัยสงคราม ซุนวู และอื่น ๆ

เบื้องหลังความรอบรู้หลากหลายสาขา คือเส้นทางที่ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ เขาต้องดิ้นรนใฝ่หาความรู้ด้วยการอ่านและลองผิดลองถูก จนเป็นที่ยอมรับในหลายวงการ เขาเลือกเรียนสถาปัตยกรรมศาสตร์ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพราะเห็นว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีสู่การเรียนรู้ศาสตร์แขนงอื่น ทั้งคำนวณและศิลปะผสมกัน และได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ถึงสองครั้ง จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สาขานิเทศศาสตร์ และมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช สาขาสื่อสารมวลชน

ในบทบาทการเมือง เขาเคยเป็นสมาชิกวุฒิสภา ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี และที่ปรึกษารัฐมนตรีกระทรวงต่าง ๆ เคยต้องใช้ชีวิตในเรือนจำช่วงหนึ่งเมื่อเกิดการปฏิวัติในปี 2501 และเมื่อหวนนึกถึงวันวาน เขามักพูดเสมอว่าเป็นนายพิชัยนั้นดีที่สุด เพราะตำแหน่งย่อมถูกเอาคืนได้ แต่ความเป็นตัวเองไม่มีใครเอาไปได้

หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เป็นเพียงบันทึกชีวิต แต่สะท้อนแนวคิดและหลักในการดำเนินชีวิตที่เขาใช้ตลอดมา เริ่มจากคำขอของพ่อที่ให้เป็นคนซื่อสัตย์ สุจริต รู้จักธรรมะ และไม่คดโกง ซึ่งเขายึดถือมาจนทุกวันนี้ รวมถึงแนวคิดเรื่องการเป็นครูที่ว่า ชอบความรู้ ชอบเรียนรู้ ชอบถ่ายทอด และเมื่อถ่ายทอดให้เข้าใจแล้ว ความรู้ก็จะไม่ค้างอยู่ในหัวให้ต้องคิดค้นอีก

หากคุณอยากรู้จักชายผู้ย่อโลกทั้งใบมาใส่จอ และอยากเห็นแง่มุมของครูที่หล่อหลอมคนอีกหลายคน ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วปล่อยให้เรื่องราวของเขาค่อย ๆ พาไปทำความรู้จักทีละบทดูนะ