พุทธวจน อินทรียสังวร (ตามดู ไม่ตามไป)

หนังสือ พุทธวจน อินทรียสังวร (ตามดู ไม่ตามไป) รวบรวมพระสูตรที่ว่าด้วยการเจริญสติ โดยเน้นเรื่องการสำรวมอินทรีย์และการไม่ปล่อยใจไปตามอารมณ์ ก่อนเข้าสู่เนื้อหา หนังสือชวนให้สังเกตวลีอย่าง "ดูกายดูใจ" "ดูจิต" และ "ตามดู ตามรู้" ซึ่งนักภาวนาพูดกันบ่อยจนหลายคนคิดว่าทุกคนเข้าใจตรงกันแล้ว แต่เมื่อถามถึงขั้นตอนจริง คำตอบกลับแตกต่างกันไป ทั้งที่ต่างก็อ้างว่ามาจากมหาสติปัฏฐานสูตร เล่มนี้จึงให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจให้ชัดก่อนลงมือปฏิบัติ

เนื้อหาหลักพูดถึงการตามดูอาการของจิตอันมี 8 คู่ และผลเสียของการปล่อยให้จิตเพลินไปกับอารมณ์ ไม่ว่าจะเป็นการก่อให้เกิดอนุสัย การไม่อาจหลุดพ้นจากทุกข์ หรือการที่เพลินอยู่กับอายตนะเท่ากับเพลินอยู่ในทุกข์ หนังสือยังกล่าวถึงความพอใจและตัณหาในฐานะเหตุของทุกข์ รวมถึงการสิ้นความอยากที่นำไปสู่การสิ้นทุกข์ ส่วนพระสูตรบางตอนที่ยกมาก็บรรยายภิกษุผู้ประกอบด้วยศีล อินทรียสังวร สติ และความสันโดษ ที่ไปอยู่ในที่สงัด แล้วชำระจิตให้พ้นจากความเพ่งเล็ง พยาบาท ความง่วงหดหู่ ความฟุ้งซ่าน และความลังเลสงสัย

อีกส่วนสำคัญคือหลักอินทรียสังวร ซึ่งหมายถึงการสำรวมอินทรีย์ หนังสือยกความเพียร 4 ประเภทมาอธิบาย ทั้งการระวัง การละ การเจริญ และการรักษาไว้ พร้อมกล่าวถึงกายคตาสติ ความไม่ประมาทที่เป็นยอดของกุศลธรรม และการปิดกั้นอาสวะด้วยการสำรวมและการบรรเทา ใครที่สนใจว่าการไม่ตามอารมณ์ไปจะเชื่อมโยงกับการดูจิตอย่างไร ลองเปิดอ่านพระดำรัสที่หนังสือรวบรวมไว้ แล้วค่อย ๆ ไตร่ตรองไปพร้อมกัน