ตำราการแพทย์แผนจีน : การตรวจวินิจฉัยโรค

ตำราการแพทย์แผนจีน : การตรวจวินิจฉัยโรค เล่มนี้พาเราไปทำความรู้จักวิธีตรวจโรคของแพทย์แผนจีนที่เรียกว่า "ชื่อ-เจิ่น" ซึ่งอาศัยอวัยวะสัมผัสทั้งห้าของร่างกายเป็นเครื่องมือสำคัญ ได้แก่ ตาใช้มองดู หูใช้ฟัง จมูกใช้ดมกลิ่น ปากใช้ถาม และมือใช้สัมผัสจับชีพจร ข้อมูลที่ได้จากการตรวจและจากการบอกเล่าของผู้ป่วยจะถูกนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ตามหลักทฤษฎีแพทย์แผนจีนอย่างเป็นเหตุเป็นผล เพื่อวินิจฉัยภาวะของโรค เข้าใจภาวะของสิ่งก่อโรคตลอดจนภาวะของร่างกาย และนำไปสู่การวางแผนดูแลรักษาสุขภาพที่สอดคล้องกับสภาพจริงของผู้ป่วยแต่ละคน

จุดที่น่าสนใจคือ ข้อมูลจากชื่อ-เจิ่นจะเชื่อมโยงความเป็นองค์รวมของร่างกาย จิตใจ และสิ่งแวดล้อมไว้ด้วยกัน ทั้งความสมดุลของอวัยวะภายในและภายนอกร่างกาย ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างอวัยวะภายในด้วยกันเอง เพราะแพทย์จีนถือว่าทุกส่วนล้วนสัมพันธ์กันและแยกจากกันไม่ได้ ต่างจากการแพทย์สมัยใหม่ที่ให้ความสำคัญกับโรคและพยาธิสภาพเป็นหลัก จึงมักศึกษาแยกส่วนและเน้นความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ซึ่งช่วยให้เข้าใจแต่ละส่วนได้ลึก แต่ก็มีแนวโน้มจะมุ่งรักษาโรคมากกว่ารักษาคน และขาดมิติของความเป็นองค์รวมไป

เนื้อหาภายในเล่มครอบคลุมแนวคิดเรื่องการตรวจและวินิจฉัยของศาสตร์แพทย์แผนจีนโดยเริ่มตั้งแต่ภาพรวม ตามด้วยการตรวจโดยการมองดู การฟัง การสูดดม การถาม และการตรวจโดยการสัมผัสและการแมะ รวมถึงเรื่องราวของอวัยวะภายนอกที่บ่งบอกสุขภาพ เช่น ร่องจมูกบอกสุขภาพ จมูกบอกโรค ปากที่บอกความผิดปกติของสุขภาพ และดวงตาที่เป็นหน้าต่างของสุขภาพ

สำหรับใครที่สนใจศาสตร์แพทย์แผนจีนหรืออยากเข้าใจวิธีมองร่างกายแบบองค์รวม เล่มนี้น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ชวนให้ค่อย ๆ ทำความเข้าใจภาษากายของร่างกายไปพร้อมกัน ลองเปิดอ่านแล้วดูสิว่าการสังเกตเล็ก ๆ น้อย ๆ รอบตัวเราจะเผยอะไรให้ค้นต่อบ้าง