Propaganda : โฆษณาชวนเชื่อ

Propaganda : โฆษณาชวนเชื่อ ชวนคุณสำรวจศาสตร์แห่งการปรับเปลี่ยนทัศนคติของประชาชนที่เอ็ดเวิร์ด เบอร์เนยส์ เรียกขานว่าเป็นแผนการควบคุมความคิดให้เป็นไปในทางเดียวกัน หนังสือเล่มนี้พาเรามองเบื้องหลังการโฆษณาชวนเชื่อและการประชาสัมพันธ์สมัยใหม่ ว่าการสร้างความเชื่อและความคิดเห็นของมวลชนมีวิธีคิดและเครื่องมือที่เป็นระบบมากกว่าที่คนทั่วไปมักเข้าใจ

จุดตั้งต้นของแนวคิดนี้อยู่ที่การทำงานร่วมกับวอลเตอร์ ลิปป์มันน์ ในคณะกรรมการรับรู้ข้อมูลทางสาธารณะช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ซึ่งใช้โฆษณาชวนเชื่อเพื่อขายความเชื่อเรื่องการทำสงครามด้วยประโยคที่ว่าจะต้องทำให้โลกปลอดภัยด้วยระบอบประชาธิปไตย จากประสบการณ์ตรงนี้ เบอร์เนยส์นำเทคนิคของลิปป์มันน์มาผสมเข้ากับแนวคิดของซิกมันด์ ฟรอยด์ผู้เป็นลุงของเขา แล้วกล้าเปิดเผยเทคนิคเหล่านี้ทั้งในแวดวงการเมืองและบริษัทเอกชน จนได้ฉายาเจ้าพ่อนักประชาสัมพันธ์

เนื้อหายังสะท้อนว่าเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการรณรงค์ทางการเมือง แต่ถูกนำไปใช้กับธุรกิจขนาดใหญ่และแวดวงผู้ทรงอิทธิพลในยุคนั้น ทั้งประธานาธิบดีแคลวิน คูลิดจ์, Procter & Gamble, CBS, American Tobacco, General Electric และ United Fruit หนังสือจึงเชื่อมประเด็นด้านการโฆษณา จิตวิทยา การประชาสัมพันธ์ การบริหารธุรกิจ และการขายเข้าไว้ด้วยกันอย่างแยกไม่ออก ให้ภาพว่าการปลูกฝังความคิดความเชื่อทำงานผ่านกลไกทางจิตวิทยาและสื่อ ซึ่งส่งผลต่อทั้งตลาดและสังคมวงกว้าง

เมื่อไล่เรียงผ่านหัวข้อในเล่ม คุณจะได้สำรวจหลายมิติของศาสตร์แขนงนี้ ตั้งแต่หลักการสร้างความอลหม่าน การโฆษณาชวนเชื่อสมัยใหม่ บทบาทของนักโฆษณาชวนเชื่อสมัยใหม่ จิตวิทยาการประชาสัมพันธ์ ธุรกิจกับประชาชน การโฆษณาชวนเชื่อกับผู้นำทางการเมือง การเคลื่อนไหวของสตรี ไปจนถึงการโฆษณาชวนเชื่อทางการศึกษาและในภาคประชาสงเคราะห์ ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างวิทยาศาสตร์กับศิลปะ ซึ่งวางรากฐานให้เห็นว่าการประชาสัมพันธ์เป็นทั้งเครื่องมือและเป็นประเด็นทางจริยธรรมที่ต้องทบทวนอยู่เสมอในสังคมยุคใหม่

หากคุณสงสัยว่าเส้นแบ่งระหว่างการโฆษณา การโฆษณาชวนเชื่อ และการประชาสัมพันธ์นั้นเลือนรางเพียงใด การได้ติดตามว่าแนวคิดเหล่านี้ก่อตัวขึ้นอย่างไรและถูกนำไปใช้กับการเมืองและธุรกิจอย่างไร น่าจะเป็นมุมที่ชวนให้คุณลองเปิดหาคำตอบด้วยตัวเอง และทบทวนว่ากลไกเดียวกันนี้ยังทำงานอยู่รอบตัวเรามากน้อยเพียงใด