สัญวิทยา โครงสร้างนิยม หลังโครงสร้างนิยม กับการศึกษารัฐศาสตร์

หนังสือเล่มนี้พาเราตั้งคำถามง่าย ๆ แต่ลึกมากว่า ความหมายเกิดขึ้นได้อย่างไร และความหมายเหล่านั้นเกี่ยวพันกับการเมืองอย่างไรบ้าง ผู้เขียนอย่าง ดร.ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร ชวนเราย้อนดูรากฐานของวิธีคิดแบบโครงสร้างนิยม เริ่มจาก แฟร์ดิน็อง เดอ โซซูร์ ผู้แยกให้เห็นความต่างระหว่างภาษากับการพูดหรือการใช้ภาษา รวมถึงแนวคิดเรื่องสัญญะหรือหน่วยสื่อความหมาย และทำความเข้าใจว่าความหมายของสัญญะเกิดขึ้นได้อย่างไร พร้อมเทียบให้เห็นว่าการศึกษาภาษาแนววิวัฒนาการต่างจากการศึกษาแนวโครงสร้างตรงไหน

จากจุดนั้น เล่มนี้พาเราไปดูโครงสร้างนิยมในแวดวงมานุษยวิทยา ทั้งแนวคิดเรื่องระบบคิดแบบอื่นและพื้นที่แบบอื่น สาระสำคัญของวิธีหาความรู้แบบโครงสร้างนิยม การมองศาสตร์ในสภาวะธรรมชาติ และการศึกษานิทานปรัมปราแบบโครงสร้างนิยม ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ทำให้เห็นว่าโครงสร้างนิยมทำงานกับเรื่องเล่าและวัฒนธรรมได้อย่างไร

ต่อมาเป็นเรื่องสัญวิทยา ทั้งการใช้สัญวิทยาในสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ บทบาทของ โรล็องด์ บาร์ตส์ กับการศึกษาวัฒนธรรมแนวสัญวิทยา มายาคติในสังคมทุนนิยมปัจจุบัน และตัวอย่างการวิเคราะห์วัฒนธรรมแนวสัญวิทยาของบาร์ตส์ จากนั้นจึงขยับไปสู่บาร์ตส์กับการวิเคราะห์แบบหลังโครงสร้างนิยม ผ่านการอ่านแบบโครงสร้างนิยม ทฤษฎีว่าด้วยตัวบท และการวิเคราะห์ตัวบท

ส่วนที่เชื่อมทุกอย่างเข้ากับรัฐศาสตร์คือบทว่าด้วยศาสตร์ของวัฒนธรรมการเมือง กับการเมืองของศาสตร์วัฒนธรรม ทั้งศาสตร์การเมืองกับสัญญะการเมือง การเมืองอีกแบบและอำนาจอีกชนิด ศาสตร์ของวัฒนธรรมการเมือง การเมืองของศาสตร์วัฒนธรรม ตลอดจนการวิพากษ์ศาสตร์วัฒนธรรมแนวเสรีนิยมใหม่และแนวต๊อกเกอวิลล์ใหม่

ถ้าคุณสนใจว่าความหมาย อำนาจ และวัฒนธรรมการเมืองเชื่อมโยงกันอย่างไร เล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ ไล่ตามวิธีคิดตั้งแต่สัญญะไปจนถึงตัวบทและการเมือง ลองเปิดอ่านแล้วดูว่าคำถามเรื่องความหมายจะพาคุณไปเจอแง่มุมไหนของการเมืองที่น่าสนใจ